Ambtsgeldig rapport / Proces-verbaal. 30 juli 1941. [Getypt document met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen]

N° 77/34/1 M.1941 31/7
R A P P O R T

Wij, ondergeteekenden, controleurs J. Hijkamp en B. Felthuis, rapporteeren het navolgende. Op Woensdag 30 Juli 1941 omstreeks 9.45 uur v.m. liepen wij tezamen op den hoofdweg van de Centrale Markt in de richting van het Halgebouw, toen wij bemerkten, dat een ons van aanzien bekende kooper die ons later desgevraagd opgaf te zijn genaamd: HERMANUS CORNELIS WELLERDIECK, oud 31 jaar, wonende Eereprijsstraat 11 alhier, zich op verdachte wijze ophield aan de voorzijde van de Hal ter hoogte van Nis 2. Dat hij zich aldaar op verdachte wijze ophield bleek ons uit het volgende. Wellerdieck liep eenige malen aan de voorzijde van het Halgebouw heen en weer, waarbij hij zijn aandacht blijkbaar bepaalde op een stapel ledige emballage welke tegen de buitenzijde van Nis 3 lag, terwijl hij min of meer schichtig om zich heen keek. Op een gegeven moment zagen wij, dat Wellerdieck op deze stapel emballage toetrad, daarvan 3 manden en 2 kisten wegnam en deze op een handkar legde welke daar in de buurt stond. Hierna verwijderde hij zich op eenige afstand om terstond daarna weer terug te keeren. Vervolgens zagen wij, dat hij de op de handkar apart gelegde emballage wegnam en zich hiermede begaf naar de kistenschuit van Barend van Dijk op pier C, alwaar hij de besproken goederen inleverde. Daar een en ander ons verdacht voorkwam, hebben wij Wellerdieck staande gehouden en de emballage voorloopig inbeslaggenomen. Omtrent de herkomst van deze goederen verklaarde Wellerdieck, dat hij deze des morgens had medegenomen van zijn woning en deze nu wilde inleveren bij van Dijk omdat de grossiers van wie hij de goederen had ontvangen niet meer op de Centrale Markt aanwezig waren. Hij ontkende de goederen te hebben weggenomen van de stapel achter Nis 3, welke verklaring beslist in strijd is met wat wij, ondergeteekenden, hadden gezien. Bij onderzoek is ons gebleken, dat het door Wellerdieck weggenomen ledige goed toebehoorde aan grossier G. Paarlberg, huurder van Nis 3. Deze verklaarde aan Wellerdieck geen toestemming te hebben verleend om het ledige goed weg te nemen, noch daar op andere wijze over te beschikken. Paarlberg deed ons van dit geval aangifte en zal door ons tegen Wellerdieck proces verbaal worden opgemaakt terzake van diefstal. Van de inbeslaggenomen emballage hebben wij een mand gemerkt "B&O" en een kist afkomstig van de groente Veiling te Delft inbeslaggehouden. Het overige deel hebben wij aan Paarlberg terug gegeven.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam 30 Juli 1941
de Controleurs,

[Handtekening J. Hijkamp]
[Handtekening B. Felthuis]

Naar aanleiding van bovengemeld geval, zij nog vermeld, dat tegen Wellerdieck reeds eerder proces verbaal is opgemaakt door controleur Boon, eveneens ter zake van diefstal van 10 ledige kisten, ten nadeele van grossier J v.d Valk, gepleegd op 29 Januari 1941. Waar toen het feit niet door Boon was geconstateerd en het bewijs van deze daad niet groot was, heeft men Wellerdieck toen niet van de Centrale Markt uitgesloten, noch hiervan aanteekening gemaakt op zijn stamkaart, aangezien men eerst de uitspraak van den strafrechter wilde afwachten. Deze zaak heeft echter nog niet gediend.

Amsterdam 30 Juli 1941
de Controleurs,

[Handtekening J. Hijkamp]
[Handtekening B. Felthuis]

[Handgeschreven aantekeningen onderaan en in de marge]

Linker marge (stempel): 77/34/257

Handgeschreven (blauw/zwart):
p.v.b.
14 dagn. gevang. m.i.v. tijdv.vrij...
vonnis Reg. Comm.
6 maanden.
31/9/41 [onleesbaar initialen]

Onderaan (bruine inkt):
Tegen Wellerdieck voornoemd is in Januari jl. p.v. opgemaakt eveneens wegens diefstal v. kisten. W. is toen niet v. de C.M. uitgesloten, wegens gebrek aan bewijs; de uitspraak v. de strafrechter is nog niet bekend. * Toedracht: De controleurs Hijkamp en Felthuis observeren de 31-jarige H.C. Wellerdieck terwijl hij zich verdacht ophoudt bij de Centrale Markt in Amsterdam. Ze zien hem drie manden en twee kisten (emballage) stelen van een stapel bij Nis 3, eigendom van grossier G. Paarlberg. De verdachte probeert het goed via een kistenschuit op Pier C af te voeren.
* Verweer: Wellerdieck claimt de goederen van huis te hebben meegebracht, maar de controleurs verwerpen dit omdat zij de diefstal zelf hebben waargenomen.
* Juridische afwikkeling: Er wordt proces-verbaal opgemaakt voor diefstal. Uit de handgeschreven krabbels onderaan lijkt te volgen dat de verdachte uiteindelijk veroordeeld is tot 14 dagen gevangenisstraf (met aftrek van voorarrest) en een proeftijd/voorwaardelijke straf van 6 maanden.
* Recidive: Het document meldt expliciet een eerder incident uit januari 1941. Destijds was er onvoldoende bewijs, waardoor de verdachte niet van de markt werd verbannen. Dit nieuwe incident bevestigt de eerdere vermoedens. Dit document stamt uit juli 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt voor de voedselvoorziening. Vanwege de oorlogsschaarste was emballage (manden en kisten) zeer kostbaar en schaars; diefstal hiervan was dan ook een ernstig vergrijp dat de distributieketen kon verstoren.

De administratieve zorgvuldigheid, inclusief de verwijzing naar de "stamkaart" van de koopman, toont de strenge controle die het Marktwezen uitoefende op de handelaren. De handgeschreven toevoegingen laten het verdere verloop van de rechtsgang zien, waarbij de strafrechter uiteindelijk een beslissing nam op basis van dit rapport.