Ambtelijke correspondentie / Adviesrapportage. 30 oktober 1941. Straf P.J. Kochenbürger / Centrale Markt.
A’dam, 30/10 1941.

P.P. 39/5 M
2018/14188
W.L.M.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief dd. 28 dezer om advies ontvangen stuk No 53/17 L.M. 1941 heb ik de eer U te berichten, dat P.J. Kochenbürger ingevolge mijn voorstel dd. 14 Aug. jl. no. 77/39/5 M door den R.C. voor A’dam met zijn brief dd. 18 Aug. 1941 No 53/17 L.M. 1941 vonnis v. 27 Aug. jl. wegens verduistering van aardappelen is gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot de C.M. voor onbepaalden tijd, zulks in aansluiting op de door mij voor den tijd van 14 dagen opgelegde straf.

Zoowel door Kochenbürger zelf, door zijn vrouw, door zijn broer (de schrijver van den onderhavigen brief) als door de leiding van de plaatselijke afdeeling van de V.B.N.A. (op mij) is een beroep gedaan op mij en op het Gemeentebestuur om te willen bevorderen, dat Kochenbürger weer tot de markt wordt toegelaten, zulks i.v.m. den treurigen toestand, waarin het gezin van delinquent na zijn daad is komen te verkeeren. Het gezin bestaat uit man, vrouw en 5 kinderen, terwijl binnen over eenigen tijd het zesde kind wordt verwacht.

Kochenbürger verdiende f 30.- per week en de leiding van de V.B.N.A. (in de marge: in wier loondienst hij was) heeft zich bereid verklaard, hem voorwaardelijk weder in dienst te nemen, zoodra hem weer toegang tot de C.M. wordt verleend.

Indien Kochenbürger, de hoofddader van de onderhavige verduistering, weer tot de markt zou worden toegelaten, dan zou ook zijn medeplichtige, A. v.d. Bildt met recht mogen verwachten, eenige verzachting van de tegen hem uitgesproken straf te verkrijgen.

De talrijke diefstallen op de C.M. van den laatsten tijd maken n.m.m. strenge [maatregelen noodzakelijk...] Dit document betreft een negatief advies van een marktautoriteit (waarschijnlijk de directeur van de Centrale Markt) aan het gemeentebestuur van Amsterdam over het opheffen van een toegangsverbod.

Kernpunten:
1. Het Vergrijp: P.J. Kochenbürger is in augustus 1941 gestraft voor de "verduistering" (diefstal) van aardappelen. Hij heeft een toegangsverbod voor onbepaalde tijd gekregen voor de Centrale Markt (C.M.).
2. Het Verzoek: Er is van verschillende kanten (familie en werkgever V.B.N.A.) gepleit voor clementie. De reden hiervoor is de schrijnende financiële situatie van het gezin: Kochenbürger heeft vijf kinderen en een zesde is op komst. Zonder toegang tot de markt kan hij zijn werk niet hervatten en heeft het gezin geen inkomen (voorheen 30 gulden per week).
3. De Argumentatie tegen: De rapporteur adviseert het verzoek af te wijzen. De redenen zijn dat Kochenbürger de hoofddader was en dat rehabilitatie een precedent schept voor zijn medeplichtige (A. v.d. Bildt). Bovendien wordt aangevoerd dat het grote aantal diefstallen op de markt een streng ontmoedigingsbeleid vereist. Het document dateert uit oktober 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste aan voedsel toe en werd het distributiesysteem steeds belangrijker. Diefstal van primaire levensmiddelen zoals aardappelen werd daarom door de autoriteiten zeer zwaar opgenomen. De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad.

De genoemde organisatie V.B.N.A. staat waarschijnlijk voor een beroepsvereniging in de aardappelhandel (bijv. Vereniging ter Behartiging van de Nederlandsche Aardappelhandel). De genoemde R.C. verwijst naar de Rechter-Commissaris. De toon van het document weerspiegelt de harde juridische en sociaaleconomische werkelijkheid van die tijd, waarbij de noodzaak van handhaving en afschrikking zwaarder woog dan de individuele humanitaire nood van een groot arbeidersgezin.