Dienstmededeling / Instructieblad 20 januari 1942 (gebaseerd op de stempel "20/1" en jaartal "1942") G.
Gemeentelijke Geneeskundige
en Gezondheidsdienst.

No 1/15/1 M. 1942 20/1

Beginnende bevriezing van lichaamsdeelen (gewoonlijk vingers, ooren, neus of teenen) kan worden herkend aan de wasbleeke kleur van de huid. Soms is deze op enkele plaatsen blauwachtig-rood gezwollen.
Men vermijde het dragen van knellende kleedingstukken, die de bloedsomloop belemmeren (b.v. beenwindsels).
Dikwijls voelt de patiënt geen pijn, zoodat het wenschelijk is, dat mede-arbeiders, die de verschijnselen opmerken, hun collega waarschuwen.
Het getroffen lichaamsdeel moet worden gewreven met sneeuw of koud water. Zoodra de normale huidskleur is teruggekeerd (en niet eerder) mag de patiënt in een warm vertrek worden gebracht en kunnen plaatselijk warme doeken worden aangewend.

De Directeur van den Gemeentelijken
Geneeskundigen en Gezondheidsdienst,

Dr. J.H. TUNTLER. * Taalgebruik: Het document is geschreven in de destijds gangbare spelling (vóór de hervorming van 1947), zichtbaar aan woorden als "lichaamsdeelen", "ooren", "teenen", "wasbleeke" en de naamvallen ("van den Gemeentelijken").
* Medische inhoud: De instructie beschrijft symptomen van vrieswonden (bleekheid, zwelling) en benadrukt dat bevriezing vaak pijnloos verloopt, wat het gevaarlijk maakt. De aanbevolen behandeling — het wrijven met sneeuw — is een klassiek voorbeeld van verouderd medisch advies. Tegenwoordig wordt dit ten strengste afgeraden omdat de ijskristallen in de sneeuw de bevroren weefsels verder kunnen beschadigen (mechanische schade). Het advies om pas bij terugkeer van de kleur naar een warme ruimte te gaan, was bedoeld om te snelle (en pijnlijke) ontdooiing te voorkomen.
* Doelgroep: De tekst spreekt expliciet over "mede-arbeiders" en "collega's", wat suggereert dat dit document was bedoeld voor verspreiding op werkplaatsen, fabrieken of bij de werkverschaffing, waar mensen langdurig aan de kou werden blootgesteld. Dit document stamt uit januari 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De winter van 1941-1942 staat bekend als een van de strengste winters van de 20e eeuw, met extreme koudegolven in januari. Dit verklaart de dringende noodzaak voor dergelijke instructies vanuit de lokale gezondheidsdienst.

De ondertekenaar, Dr. Johannes Hendrikus Tuntler, was een prominente figuur in de Nederlandse volksgezondheid en diende als directeur van de GG&GD in Groningen. De "G." linksboven zou kunnen verwijzen naar de gemeente Groningen. In deze periode stonden de medische diensten onder grote druk door brandstoftekorten en de algemene ontberingen van de oorlogstijd.