Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 27 februari 1942. De Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte). Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën en Chefs van Afdelingen van de Gemeentesecretarie. [Handgeschreven in blauwe inkt, rechtsboven:]
m. zie th sielingh v.

GEMEENTE AMSTERDAM

Afd.A.Z.
No. 301 '42
1 Bijlage

Amsterdam, 27 Februari 1942.

[Gedrukt in kapitalen:]
MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN
EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

[Groot paars stempel over de tekst:]
№ 1/19/1 M. 1942
[Handgeschreven in blauwe inkt over stempel:] 5/3

Hierbij heb ik de eer U ter kennisneming te
doen toekomen een afschrift van het rondschrijven
van den Secretaris-Generaal van het Departement van
Binnenlandsche Zaken van ~~24/26 Januari~~ 1942,
[Handgeschreven correctie boven de datum:] 25 Februari
No. 1162 Afd.B.B. Bur.O.O. en V, betreffende inmen-
ging van Ortskommandanten in het Nederlandsch civiel
bestuur.

U gelieve van voorkomende gevallen onmiddellijk
kennis te geven aan den Burgemeester (Afd. Algemeene
Zaken), waarna ik mij met den Ortskommandant in ver-
binding zal stellen.

De Burgemeester van Amsterdam,
[Signatuur: Voûte]

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën als-
mede aan de Chefs van Afdeelingen
der Gemeentesecretarie.

C.S. Stadhuis
A'dam 3-'42

[Voetnoot:]
Model G.A. 5
Stadsdrukkerij Amsterdam
* 22989-11-41-5000 * Onderwerp: De brief betreft de instructie hoe om te gaan met inmenging van Duitse Ortskommandanten (plaatselijke militaire bevelhebbers) in het civiele Nederlandse bestuur.
* Kerninstructie: Amsterdamse ambtenaren en diensthoofden wordt bevolen om gevallen van Duitse inmenging direct te melden aan de burgemeester. Zij mogen hierover niet zelf in overleg treden; de burgemeester behoudt zich het recht voor om contact op te nemen met de Duitse autoriteiten.
* Administratieve wijziging: Er is een opvallende handgeschreven correctie in de datum van de bijlage (het rondschrijven van de Secretaris-Generaal). De getypte datum "24/26 Januari" is doorgestreept en vervangen door "25 Februari". Dit duidt op een zeer recente instructie vanuit het Departement van Binnenlandse Zaken.
* Ondertekening: De brief is ondertekend door Edward Voûte, die in 1941 door de bezetter was aangesteld als burgemeester van Amsterdam na het ontslag van burgemeester De Vlugt. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode bestond er een voortdurende spanning tussen het Nederlandse civiele bestuursapparaat (dat onder toezicht van de Secretarissen-Generaal probeerde door te functioneren) en de Duitse bezettingsmacht.

De Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken, K.J. Frederiks, probeerde via dit soort circulaires de hiërarchie te bewaken en te voorkomen dat lagere Duitse officieren direct bevelen gaven aan Nederlandse ambtenaren. Door te eisen dat inmenging gemeld werd bij de burgemeester, probeerde men een zekere mate van administratieve eenheid en autonomie te veinzen, ook al stond het bestuur uiteindelijk volledig onder Duitse controle. Voor de ambtenaar op de werkvloer was dit een dwingend voorschrift om de "officiële" kanalen te volgen in een steeds complexer wordende bestuurlijke werkelijkheid.