Officieel afschrift van een ambtelijk schrijven. 17 april 1942. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte). Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en administratiën (o.a. Centrale Markt). [Handgeschreven, linksboven in rood/blauw]: ID Gez Jochems [?]
[Bovenaan gecentreerd]: No.1/2q/1 M.1942 20/4 AFSCHRIFT.
[Handgeschreven, rechtsboven]: Centr. Markt

G E M E E N T E A M S T E R D A M .

Afd.A.Z.No.44/5 (1942) Amsterdam, 17 April 1942.

De Directeur van het Stedelijk Bureau Amsterdam van de Stich-
ting Winterhulp Nederland heeft mijn medewerking verzocht voor leden-
werving van den Nederlandschen Volksdienst.
Ter voldoening hieraan meen ik goed te doen, U toe te zenden,
hetgeen de waarnemende Commissaris van Zeeland aan de ambtenaren dier
provincie heeft geschreven. Hiermede ben ik het geheel eens.
Ik verzoek U, aan den Directeur van het Stedelijk Bureau voor-
noemd mede te deelen, welke leden van het tot Uw dienst (bedrijf, admini-
stratie) behoorende personeel zich als lid van den Volksdienst wenschen
op te geven.

De Burgemeester van Amsterdam,
get. Voûte.

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en administratiën.

[Handgeschreven in rode inkt]: Jochems f 0.50 p. maand Dit document is een directief van de pro-Duitse burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte, tijdens de bezettingsjaren. Het illustreert de verregaande nazificatie van het ambtenarenapparaat.

• Coördinatie: De brief toont de samenwerking tussen verschillende door de bezetter gecontroleerde instanties: de Winterhulp Nederland (WHN) en de Nederlandsche Volksdienst (NVD).
• Dwang: Hoewel de tekst spreekt over personeel dat zich "wenscht" op te geven, moet dit in de context van 1942 gezien worden als een dwingend verzoek. Het feit dat afdelingshoofden namen moeten doorgeven aan de burgemeester creëerde een klimaat van sociale controle en angst voor represailles bij weigering.
• Administratieve sporen: De handgeschreven aantekening onderaan ("Jochems f 0.50 p. maand") suggereert dat er daadwerkelijk actie is ondernomen en dat er looninhoudingen of contributies werden geregistreerd voor specifieke werknemers. * Edward Voûte: Was burgemeester van Amsterdam van 1941 tot 1945. Hoewel hij aanvankelijk geen lid was van de NSB, voerde hij het beleid van de Duitse bezetter getrouw uit.
• Winterhulp & Volksdienst: De Winterhulp Nederland en de Nederlandsche Volksdienst waren nationaalsocialistische welzijnsorganisaties. Ze waren bedoeld om de bestaande, vaak religieuze of particuliere armenzorg en maatschappelijke hulpverlening te vervangen en het volk in nationaalsocialistische zin te "heropvoeden".
• Ambtenaren in oorlogstijd: Nederlandse ambtenaren stonden onder grote druk om loyaal te zijn aan de bezetter. Vanaf 1940 moesten zij een Ariërverklaring tekenen, en later volgden diverse oproepen om zich aan te sluiten bij pro-Duitse organisaties. Dit document is een tastbaar bewijs van hoe deze druk van bovenaf werd opgelegd via de gemeentelijke hiërarchie.