Zakelijke circulaire / brief. Augustus 1942. Nederlandsche Middenstandsbank N.V., Kantoor Heerengracht, Amsterdam. Handelaren (grossiers) in groenten en fruit. NEDERLANDSCHE MIDDENSTANDSBANK N.V.
GEVESTIGD TE AMSTERDAM

TELEFOON 32226 (5 LIJNEN)
INTERCOMMUNAAL R. 0138
TELEGRAM-ADRES „MIDCRED"

BIJ BEANTWOORDING TE VERMELDEN
AMSTERDAMSCHE ZAKEN

AMSTERDAM (C.), Augustus 1942
HEERENGRACHT 580 - POSTBUS 853

Aan H.H. Grossiers in Groenten en Fruit

Mijne Heeren,

De beschikking van den Gemachtigde voor de Prijzen, waarbij de grossiers verplicht worden een uniform boekhoudsysteem in te voeren, geeft ons aanleiding U er op te wijzen, dat een bankrekening Uw boekhouding sterk kan vereenvoudigen.

Practisch al Uw finantieele handelingen kunnen via een rekening-courant bij één onzer kantoren worden geleid. Betalingen aan veilingen en kweekers kunnen per bankgiro of -chèque plaatsvinden, terwijl Uw afnemers de aan U verschuldigde bedragen in contanten of per giro kunnen storten bij de Bank.

Wij verstrekken dagelijks afschriften van de rekeningen-courant, zoodat de bankrekening de plaats inneemt van een hulpboek, waaruit gemakkelijk de boekposten kunnen worden gerecapituleerd. Eveneens vermijdt U automatisch een omslachtig contant-geldverkeer met al den aankleve van abuizen, verlies en risico.

Wij zullen U gaarne met verdere inlichtingen van dienst zijn en zullen het zeer op prijs stellen met de behartiging van Uw finantieele belangen te worden belast.

Inmiddels,

Hoogachtend,
NEDERLANDSCHE MIDDENSTANDSBANK
Kantoor Heerengracht
[handtekening]

Kantoren te Amsterdam:
Heerengracht 580 C. Telefoon 32226
Hoofddorpweg 2 W. " 86435
J.P.Heyestraat 75 W. " 83924-80024
Oosterpark 89 O. " 51906-53761
Veemarkt C. " 50009
CENTRALE MARKT W. " 83442
(Jan van Galenstraat) * Taalgebruik: Het document is opgesteld in formeel, ietwat archaïsch Nederlands ("Mijne Heeren", "finantieele", "den aankleve van abuizen").
* Doel: De bank probeert in te spelen op nieuwe regelgeving om nieuwe zakelijke klanten aan te trekken. Het argument is efficiëntie: een bankrekening fungeert als een extern 'hulpboek' voor de boekhouding.
* Toon: Professioneel, dienstverlenend en overtuigend. De nadruk ligt op het ontlasten van de ondernemer en het verminderen van risico's die gepaard gaan met contant geld.
* Vormgeving: Typisch briefhoofd van die tijd met uitgebreide informatie over bereikbaarheid (telefoonlijnen, telegramadres) en een lijst van lokale bijkantoren onderaan. Dit document stamt uit augustus 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De genoemde "Gemachtigde voor de Prijzen" was een door de bezetter ingestelde autoriteit. De verplichting tot een "uniform boekhoudsysteem" was onderdeel van de gelijkschakeling en centralisering van de economie door de nazi-administratie, bedoeld om meer grip te krijgen op de geldstromen, prijsvorming en belastingheffing.

De Nederlandsche Middenstandsbank (NMB), de voorloper van de huidige ING, richtte zich specifiek op het midden- en kleinbedrijf. De brief toont hoe het bankwezen zich aanpaste aan en commercieel profiteerde van de nieuwe bureaucratische realiteit onder de bezetting. De focus op de groenten- en fruitsector is logisch gezien de "Centrale Markt" in Amsterdam, die in die tijd een cruciaal knooppunt was voor de voedselvoorziening.