Circulaire/brief van de gemeente Amsterdam. 31 december 1942. De Burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte. No. 258 Bur. G/102 L.M. 1943
Marktwezen [handgeschreven]
In Heemsch. [handgeschreven in rood]

Amsterdam, 31 December 1942

Het lijdt geen twijfel, of een uitgebreide litteratuur-
kennis inzake bedrijfsorganisatie kan een aansporing
zijn en nieuwe wegen aan de hand doen ter ver-
betering van het beheer van vele gemeentelijke diensten
en bedrijven.
Een goede litteratuursignalering is verkregen door
een door het organisatiebureau Starreveld opgezetten
onderlingen documentatie- en leendienst.
Ik meen goed te doen Uw aandacht er op te vestigen,
dat het kaartsysteem hierop betrekking hebbende,
aanwezig is op de Handels-economische afdeeling
van de Openbare Leeszaal.
Dit kaartsysteem is, in overleg met de Openbare
Leeszaal, eventueel ook telefonisch te raadplegen.

De Burgemeester van Amsterdam,
VOÛTE

Aan Hoofden van Diensten, Bedrijven
en Administratiën en Chefs van
Afdeelingen ter Gemeentesecretarie.

Stadsdrukkerij Amsterdam
24752-12-42-150

[Paarse stempel]: NO 1/86/4 M. 1942 1/1 Deze circulaire heeft tot doel de efficiëntie binnen het gemeentelijk apparaat van Amsterdam te verhogen door ambtenaren te wijzen op professionele literatuur over bedrijfsorganisatie.

De burgemeester attendeert de diensthoofden op een nieuw kaart- en leensysteem bij de Openbare Leeszaal (de huidige OBA). Dit systeem is opgezet in samenwerking met het bureau van Remmer Starreveld, een invloedrijke pionier op het gebied van de Nederlandse bestuurlijke informatievoorziening en accountancy. Het document benadrukt dat professionalisering en modern beheer essentieel zijn voor de gemeentelijke diensten.

Het exemplaar lijkt specifiek gericht aan of gearchiveerd door de afdeling "Marktwezen", zoals blijkt uit de handgeschreven notitie linksboven. Het document dateert van 31 december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De ondertekenaar, Edward Voûte, was door de bezetter benoemd tot burgemeester van Amsterdam (regerend van 1941 tot 1945).

Hoewel de inhoud van de brief op het eerste gezicht louter administratief en apolitiek lijkt, past het in de bredere context van de bezettingstijd: de nazi-overheid streefde naar een strakke, efficiënte organisatie van het Nederlandse openbare leven om de eigen controle en de exploitatie van het land te vergemakkelijken. Het voortzetten van de "business as usual" mentaliteit en de focus op administratieve verbetering onder Voûte laat zien hoe de gemeentelijke bureaucratie bleef functioneren onder het nationaalsocialistische regime.

De betrokkenheid van het bureau Starreveld is historisch interessant, omdat de principes van Starreveld (zoals de leer van de administratieve organisatie) de basis legden voor het moderne Nederlandse bedrijfsleven en openbaar bestuur, een ontwikkeling die zelfs tijdens de oorlogsjaren doorging. Gemeente Amsterdam Marktwezen