Ambtelijke brief/rapportage. 29 juni 1942. De Directeur (vermoedelijk van het Gemeentelijk Bureau voor de Voedselvoorziening in Amsterdam). De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Handgeschreven in blauw potlood/inkt bovenaan:]
verzonden 29/6

[Getypt:]
VB/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
Alhier.

2A/3/12 N. 1 29 Juni 1942.

Aardappelvoorziening
van Amsterdam.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 5 Mei j.l. om spoedig advies ontvangen stuk, waarvan de behandeling is vertraagd, doordat de gegevens uit de administratie van de plaatselijke afdeeling der Vebena moesten worden verkregen, heb ik de eer U te berichten, dat in de 17 weken van 12 Januari j.l. tot 9 Mei j.l. volgens de officieele cijfers van genoemde plaatselijke afdeeling zijn afgeleverd voor de bevolking van Amsterdam rond 964.400 hl aardappelen of gemiddeld per week 56.770 hl, dit is 3970 ton, hierin zijn bewaringoverliezen enz. gecalculeerd, terwijl in dit cijfer de leveringen aan Centrale Keukens, Wehrmacht en Ziekenhuizen zijn opgenomen. Dit is dus blijkbaar de hoeveelheid aardappelen, die Amsterdam moet ontvangen om de bevolking volgens de ingeleverde bonnen te voorzien.

Ik vermeld hierbij, dat inderdaad die hoeveelheden worden geleverd, welke Amsterdam blijkbaar noodig heeft voor levering op toewijzingen en bons; deze hoeveelheden zijn, zooals uit bovenvermelde cijfers blijkt, hooger dan de Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening meent.

De Directeur, Deze brief vormt een verslag van de feitelijke aardappelconsumptie en -distributie in Amsterdam gedurende de eerste maanden van 1942.

Kernpunten uit de tekst:
* Kwantiteit: In 17 weken tijd is er ruim 964.000 hectoliter (ca. 67.500 ton) aan aardappelen verbruikt.
* Bestemmingen: De cijfers omvatten niet alleen de burgerbevolking (via het bonnensysteem), maar ook de Centrale Keukens (voor de armenzorg/gaarkeukens), ziekenhuizen en opvallend genoeg de Wehrmacht (de Duitse bezettingsmacht).
* Bureaucracie: Er is sprake van een vertraging in de rapportage door het opvragen van gegevens bij de 'Vebena' (Vereniging van Bemiddelaars in Aardappelen).
* Conflict: De directeur constateert een discrepantie tussen de werkelijke behoefte van de stad en de inschatting van de landelijke Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening. De brief dient als bewijslast om aan te tonen dat Amsterdam meer aardappelen nodig heeft dan centraal wordt toegewezen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 werd de voedselsituatie in de steden nijpender.

• Distributiestelsel: Het genoemde gebruik van "bonnen" en "toewijzingen" was essentieel om de schaarste te beheersen.
• Vebena: De Vereniging van Bemiddelaars in Aardappelen was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat de handel in aardappelen reguleerde.
• Spanning tussen lokaal en centraal: De brief toont de spanning tussen het lokale Amsterdamse bestuur (dat de bevolking gevoed moet houden) en het landelijke bureau van de Voedselvoorziening (onder leiding van de Duitsvriendelijke of door Duitsers gecontroleerde ambtenaren), dat vaak lagere quota wilde hanteren om meer voedsel naar Duitsland te kunnen exporteren.
• Wehrmacht: Dat de leveringen aan de Duitse Wehrmacht in deze cijfers zijn inbegrepen, onderstreept hoe de bezettingsmacht beslag legde op de lokale voedselvoorraden ten koste van de eigen bevolking.