Handgeschreven brief. 5 maart 1942. C. J. Laager, Marnixstraat 399 boven, Amsterdam. Onbekende instantie (waarschijnlijk het Distributiekantoor of de Voedselcommissaris). Amst: 5-3-42

Mijn Heeren

Hiermede ben ik zo vrij het volgende
onder Uwe aandacht te brengen, mijn leverancier
van aardappelen en groente krijgt geen aardappelen
genoeg om mij geregeld het mijn volgens bonnen
toekomende deel te bezorgen, het hapert telkens
ik heb een pension (acht personen) en als de pension
gasten tehuis komen willen zij natuurlijk het hun
toekomende hebben, is er niets aan te doen dat de
groente en aardappelen handelaren het doch beschikbaar
krijgen? ik hoorde van een gezin van zeven personen
die één kilo aardappelen per dag kunnen krijgen
hoe zit dat eigelijk, wellicht krijgt U meerdere klachten
misschien is er iets aan te doen,
mijn leverancier is Jansen Binnen Visschersstraat
die mij reeds dertig jaar bedient.

Inmiddels Achtend

C. J. Laager Marnixstraat 399 boven In deze brief beklaagt mevrouw (of de heer) C. J. Laager zich over de gebrekkige levering van aardappelen en groenten. De afzender runt een pension voor acht personen in de Marnixstraat in Amsterdam. Hoewel er sprake is van een officieel distributiesysteem met bonnen, slaagt de vaste leverancier (de firma Jansen uit de Binnen Visscherstraat) er niet in om de toegezegde hoeveelheden te leveren.

De toon van de brief is beleefd doch dringend. De schrijver wijst op de onredelijkheid van de situatie: pensiongasten verwachten hun maaltijd wanneer zij thuiskomen, maar de voorraden schieten tekort. Er wordt ook een vergelijking getrokken met een ander groot gezin dat blijkbaar wel voldoende aardappelen krijgt, wat duidt op een gevoel van onrechtvaardigheid of een falend distributiesysteem. De trouw aan de leverancier ("die mij reeds dertig jaar bedient") onderstreept dat het probleem niet bij de winkelier ligt, maar bij de bevoorrading van de handelaren. De brief dateert uit maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was het dagelijks leven volledig bepaald door schaarste en distributie. Voedingsmiddelen, waaronder aardappelen en groenten, waren 'op de bon'.

In de loop van 1941 en 1942 werd de voedselvoorziening steeds nijpender omdat grote hoeveelheden Nederlands landbouwproduct naar Duitsland werden afgevoerd. Hoewel men met bonnen recht had op bepaalde hoeveelheden, betekende dit in de praktijk niet altijd dat de producten ook daadwerkelijk in de winkel lagen. Dit leidde tot grote frustratie onder de bevolking, zoals in deze brief duidelijk naar voren komt. Pensions en grote huishoudens stonden voor de enorme uitdaging om binnen de krappe rantsoenen iedereen te voeden. Het stempel op de brief geeft aan dat de klacht officieel is geregistreerd door de betreffende instantie op 6 maart 1942. J. Laager