Handgeschreven ambtelijke notitie / verslag van een overleg. 16 maart 1942 (genoemd als streefdatum onderaan het document). (4.
Voor bestaande regeling is door
Marktwezen 5 man personeel
beschikbaar gesteld (vóór handhaving
orde en opstellen file voertuigen e.d.)
Voor nieuwe regeling is hetzelfde
personeel voldoende, zodat geen uit-
breiding noodig is.

Alle belanghebbenden kunnen
zich met bovengeschetste regeling
vereenigen, behalve Karseboom, die
zegt, dat hij zich van de markt zal
terugtrekken.

De kruiers verzoeken echter
a. beschikbaarstelling van zakken
tegen maximumprijs. (0,50 per zak)
noodig zijn: 10.000 zakken en
maandelyksche aanvulling van 2000
zakken. Aan te vragen bij
Textielbureau Arnhem. (doorgegeven
aan Th. Jonkman ter verdere in-
formatie)
b. extra toewijzing voer voor de
paarden. Krijgen thans 160 kg
per maand en moet voor dit
zware vervoer wel 300 kg. zijn.
(Belang voedselvoorziening)

N.B. Kruier Kok bericht:
ik vervoer 60 mud aardappelen
per dag = 60 x 0,20 = f 12.-
Hiervan gaat af:
knecht f 5.-
voer voor paard " 4.-
div. kosten " 1.50 , 10,50

Netto verdiend f 1,50

Is te weinig, dus prijs moet
hooger liggen dan 0,20 per
hl.

Werkcommissie voor eerstkomende weken:
Kok van Centraal Belang; Kok - kruier en
Hendrikse aardappelgrossier.
Getracht moet worden de regeling in
te voeren op Maandag 16 Maart 1942. Het document geeft een inkijkje in de complexe logistieke organisatie van de voedselvoorziening in oorlogstijd. De kern van het stuk is de transitie naar een "nieuwe regeling" voor het marktvervoer.

Enkele opvallende punten:
* Ordehandhaving: Het Marktwezen zet personeel in om de "file voertuigen" in goede banen te leiden, wat duidt op grote drukte en schaarste.
* Schaarste aan middelen: Er is een nijpend tekort aan verpakkingsmateriaal (zakken) en paardenvoer. De kruiers claimen dat hun werk essentieel is voor de voedselvoorziening om zo extra rantsoenen paardenvoer te bemachtigen (van 160 naar 300 kg).
* Rentabiliteit: De handgeschreven berekening onder 'N.B.' toont de marginale winsten van die tijd. Een kruier houdt na aftrek van loon voor de knecht en voer voor het paard slechts 1,50 gulden per dag over. Dit wordt aangevoerd als bewijs dat het tarief per mud (of hectoliter) verhoogd moet worden. Dit document is geschreven in maart 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland was op dat moment volledig onderworpen aan de Duitse distributiepolitiek. Alles — van textiel (de zakken) tot veevoer en brandstof — was op de bon.

De "kruiers" in dit document waren geen mensen met een handkar, maar de transporteurs die met paard en wagen de groothandel en markten bevoorraadden. De vermelding van "Textielbureau Arnhem" suggereert dat dit document afkomstig is uit een archief in Gelderland. De genoemde personen (Kok, Hendrikse, Karseboom) zijn lokale spelers in de aardappelhandel die proberen te overleven onder het juk van prijsbeheersing en distributieregels. De "Werkcommissie" die wordt ingesteld, toont de mate van zelforganisatie binnen de sector om de distributie van de primaire levensbehoefte (aardappelen) veilig te stellen.