Ambtsbrief / Memo. 14 maart 1942 (met handgeschreven aantekening "Verzonden 16/3"). Vervoerscentrale voor aardappelen (kenmerk: vD/HG. 2A/12/1 M.). [Handgeschreven bovenin:]
Th. Sieburgh
Verzonden 16/3
Entra [?]

vD/HG.
2A/12/1 M.
Vervoerscentrale voor
aardappelen.

14 Maart 1942.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer voor het volgende Uw aandacht te vragen..
Het is in de practijk wenschelijk gebleken ten aan-
zien van de afgifte van aardappelen op de Centrale Markt en
het transport ervan naar de winkels in de stad maatregelen in
overweging te nemen.
Ten aanzien van de afgifte op de Centrale Markt heeft
mijn dienst reeds geruimen tijd geleden maatregelen getroffen
om een vlotten gang van zaken te bevorderen en om klachten over
willekeur bij de afgifte (als gevolg van de kwaliteitsverschil-
len die bij de aardappelen optreden) tegen te gaan (ik moge
eraan herinneren, dat het personeel op de Centrale Markt, be-
last met het toezicht op de afgifte van aardappelen in October
1941 met 2 reservisten werd uitgebreid). De betreffende maat-
regelen op de Centrale Markt zijn thans nog belangrijk ver-
scherpt. Personeel van mijn dienst regelt de volgorde, waarin
de aardappelen aan den kleinhandel worden gelost en voorkomt
voorts zooveel mogelijk, dat degenen, die de aardappelen af-
halen (dat zijn in de eerste plaats de kleinhandelaren, die
voor eigen vervoer zorgdragen en verder de expediteurs (krui-
ers), die ten behoeve van kleinhandelaren vervoeren) zelf uit
de aangevoerde aardappelen keus maken.
Het is ten aanzien van het transport van de Centrale
Markt en ter bevordering van den goeden gang van zaken ge-
wenscht, dat een regeling wordt ontworpen.
a. ten aanzien van het doelmatig gebruik van het
beschikbare transportmateriaal (in hoofdzaak be-
staande uit handkarren en paard- en wagens), zoo-
wel wat betreft de bevordering van het economisch
vervoer als ter voorkoming van een overbelasting
van het veelal minder sterke materiaal.
b. ten aanzien van de tarieven voor het vervoer,
voor zoover dit door de expediteurs (kruiers)
wordt verzorgd. Dit document illustreert de strikte regulering van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De focus ligt op twee specifieke logistieke problemen bij de Centrale Markthallen:

1. Eerlijke verdeling: Door kwaliteitsverschillen in de partijen aardappelen ontstond er "willekeur" en probeerden afnemers zelf de beste aardappelen uit te zoeken. De Vervoerscentrale stelt paal en perk aan deze "keus" door de volgorde van lossing en afgifte strikt te controleren met extra toezichthouders (reservisten).
2. Logistieke efficiëntie: Er is een nijpend tekort aan modern transportmateriaal. De distributie is afhankelijk van handkarren en paard-en-wagens, die vaak in slechte staat verkeren ("minder sterke materiaal"). De brief pleit voor een centrale regeling om overbelasting te voorkomen en de tarieven voor de zogenaamde 'kruiers' (kleinschalige vervoerders) vast te leggen. In 1942 nam de schaarste in Nederland toe en werden de distributieregels steeds strenger. Aardappelen waren het volksvoedsel bij uitstek. De Centrale Markthallen in Amsterdam-West vormden het kloppend hart van de stedelijke distributie. Onregelmatigheden of opstoppingen aldaar konden direct leiden tot onrust in de stad. De genoemde "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie in het gemeentebestuur, verantwoordelijk voor het voorkomen van honger en zwarte handel onder toezicht van de bezetter. Het document toont aan hoe zelfs het kleinste detail (zoals de belading van een handkar) een zaak van overheidsbeleid was geworden.