Archiefdocument
Origineel
27 april 1942. De Secretaris-Generaal van het Departement van Waterstaat (ondertekend namens deze door wss. L. Goddard). De Directie der Centrale Markt, van Reigersbergenstraat, Amsterdam. DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT
NR. 03$^d$ 1690$^{II}$ AFD. Vervoerwezen.
Sectie Tarieven en Prijzen.
BERICHT OP BRIEF VAN ---
BETREFFENDE uniform tarief kruierij.
1 BIJLAGE
'S GRAVENHAGE, 27 April 1942.
[handgeschreven: m. Dir.]
Ik heb de eer U hierbij onder verwijzing naar de op 8 dezer te Uwen kantore gehouden bespreking met den Heer van Calsteren van dit Departement, afschrift te doen toekomen van mijn beschikking van heden, waarin een bindende vervoerprijs wordt vastgesteld van f. 0.21 per H.L. aardappelen
Bra.
DE SECRETARIS-GENERAAL VAN HET DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT.
[Handtekening: L. Goddard]
L$^O$ S.-G.
[handgeschreven: Ter aanw. hr. Moens 29/4-42 [paraaf]]
A a n
de Directie der Centrale Markt,
van Reigersbergenstraat
AMSTERDAM.
N$^O$ 2A/12/4 M. 1942 $\frac{29}{4}$
[Logo A] 12190 - '41 - K 1082 * Kernboodschap: De Secretaris-Generaal deelt mede dat er een officiële beschikking is genomen die de prijs voor het versjouwen (kruierij) van aardappelen vaststelt op 0,21 gulden per hectoliter.
* Proces: De brief refereert aan een eerdere bespreking op 8 april 1942 op het kantoor van de Centrale Markt in Amsterdam, waarbij een vertegenwoordiger van het Departement (Dhr. van Calsteren) aanwezig was.
* Bestuurlijke context: Het document toont de directe bemoeienis van de rijksoverheid met de prijsvorming in de distributieketen van primaire levensbehoeften. De afkorting "L$^O$ S.-G." bij de ondertekening duidt erop dat de brief namens de Secretaris-Generaal is getekend door een gemachtigde (waarschijnlijk Ludolphus Goddard).
* Annotaties: De handgeschreven aantekeningen en het grote blauwe stempel onderaan ("M. 1942") zijn archiefregistraties van de ontvangende partij (de Centrale Markt) ter verwerking van het document op 29 april 1942. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode stond de Nederlandse economie onder streng toezicht van de bezetter en de gelijkgeschakelde departementen.
Om inflatie en woekerprijzen te voorkomen en de voedselvoorziening te beheersen, werd een strak systeem van prijsbeheersing ingevoerd. Aardappelen waren het belangrijkste volksvoedsel; het vaststellen van de "kruierij-tarieven" (de kosten voor het handmatig verplaatsen van de goederen op de markt) was een essentiële schakel om de uiteindelijke consumentenprijs laag te houden. De Centrale Markt in Amsterdam fungeerde hierbij als de cruciale draaischijf voor de voedseldistributie in de hoofdstad. Zulke strikte prijsregels waren tekenend voor de geleide economie en de schaarste tijdens de oorlogsjaren.