Officieel afschrift van een besluit/correspondentie. 27 april 1942. [Bovenaan rechts, handgeschreven:] h. Brouw
[Bovenaan links:] No.2A/12/4 M.1942 29/4.
[Bovenaan rechts:] AFSCHRIFT.-

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT.
Nr. 03d169C^II Afd. Vervoerwezen
Sectie Tarieven en Pryzen.

1 Bylage. BETREFFENDE uniform tarief kruiery.

            's-Gravenhage, 27 April 1942.

    Ik heb de eer U hierby onder verwyzing naar de op 8 dezer te Uwen kantore gehouden bespreking met den Heer van Calsteren van dit Departement, afschrift te doen toekomen van myn beschikking van heden, waarin een bindende vervoerprys wordt vastgesteld van <u>f 0,21 per H.L. aardappelen.</u>

            DE SECRETARIS-GENERAAL VAN HET
            DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT
            w.g. niet leesbaar.

Aan de Directie der Centrale Markt,
Van Reigersbergenstraat,
AMSTERDAM.

DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT.
Bericht op brief van NR.03^d 169C^I AFD. Vervoerwezen.
27 Maart 1942 afd. L.M. Sectie Tarieven
No. 304 - 1942. en Pryzen.

Betreffende uniformtarief
Kruiery.
's-Gravenhage, 27 April 1942.
Interloc. Letter V

            Aan het Gemeentebestuur van
            <u>AMSTERDAM.</u>

    Naar aanleiding van Uw in hoofde dezes aangehaalden brief en onder verwyzing naar de bespreking op 7 dezer tusschen de Directie der Centrale Markt en den heer van Calsteren van dit Departement, heb ik de eer U te berichten, dat door my, na overleg met den Gemachtigde voor de Pryzen, op grond van het bepaalde in artikel 7, tweede lid, van het Vervoerprysbesluit 1940, wordt goedgekeurd, dat de Gemeente Amsterdam de Directie der Centrale Markt machtigt, aan alle vervoerders van aardappelen van de Centrale Markthallen naar den kleinhandel te Amsterdam, een <u>bindenden</u> vervoerprys voor te schryven van <u>f 0,21 per H.L. aardappelen</u>, ongeacht de party grootte, de plaats van bezorging of den aard van het gebezigde vervoermiddel.

    Ten overvloede zy hierby vermeld, dat in dezen prys de omzetbelasting is begrepen.

[In de marge handgeschreven:] T bindende

    De genoemde prys zal voorloopig gelden tot en met 31 Juli 1942, overeenkomstig de met de Directie der Centrale Markt gemaakte afspraak zal door haar een registratie worden aangelegd van de besommingen, die de kruiers, onderverdeeld voor de categorieen van vervoermiddelen, in den komenden tyd dag voor dag met den nieuwen vervoerprys zullen behalen, waarna dezerzyds, aan de hand van deze gegevens, zal worden nagegaan, of de prys van f 0,21 per H.L. kan worden gehandhaafd, dan wel dat deze zal dienen te worden herzien.

    In verband hiermede moge ik U verzoeken, my de over de eerste twee maanden, waarin het nieuwe tarief zal werken, te verzamelen besommingscyfers te zyner tyd te willen doen toezenden.

            DE SECRETARIS-GENERAAL VAN HET
            DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT
            get. D.G.W. Spitzen

            Voor eensluidend afschrift.
            DE SECRETARIS-GENERAAL,
            w.g. onleesbaar. *   **Taal en Spelling:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "pryzen", "bylage", "besommingen"). De toon is formeel-ambtelijk ("Ik heb de eer U...").

• Kern van het besluit: Er wordt een vast (bindend) tarief ingesteld van 0,21 gulden per hectoliter (H.L.) voor het transport van aardappelen vanaf de Centrale Markthallen naar de Amsterdamse kleinhandel.
• Administratieve controle: Het tarief is tijdelijk (tot 31 juli 1942). De transporteurs ("kruiers") moeten hun inkomsten registreren zodat de overheid na twee maanden kan evalueren of het tarief rendabel is of aangepast moet worden.
• Juridische basis: Er wordt verwezen naar het Vervoerprysbesluit 1940, een regeling die tijdens de bezetting werd gebruikt om de prijzen in de transportsector te beheersen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (april 1942). In deze fase van de Tweede Wereldoorlog was er sprake van toenemende schaarste en een strikte distributie van levensmiddelen. Om inflatie en woekerprijzen tegen te gaan, stelde de overheid (onder toezicht van de bezetter) voor bijna alle goederen en diensten maximumprijzen en bindende tarieven vast.

De "Centrale Markt" in Amsterdam (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening in de stad. De "kruiers" waren essentieel voor de fijnmazige distributie: zij vervoerden de goederen met handkarren, bakfietsen of kleine vrachtwagens naar de winkeliers.

D.G.W. Spitzen, die het document ondertekende, was de Secretaris-Generaal van Waterstaat. Tijdens de bezetting bleven veel Nederlandse ambtenaren in functie om de dagelijkse gang van zaken en de voedselvoorziening zo goed mogelijk te laten verlopen, hoewel zij daarbij direct of indirect de orders van de bezettingsmacht uitvoerden.