Officiële brief (doorslag/eensluidend afschrift). [Briefhoofd]
DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT

Bericht op brief van 27 Maart 1942 afd. L.M. No. 304 - 1942 betreffende uniform tarief Kruierij.

Nr. 03$^d$ 1690$^I$ Afd. Vervoerwezen. Sectie Tarieven en Prijzen.

Men gelieve bij het antwoord nauwkeurig het onderwerp, de dagteekening, het Nr en de Afd. van dit schrijven te vermelden.

's-Gravenhage, 27 April 1942.
Telefoon Loc.: 111813*
Interloc.: Letter V (2 lijnen).

Naar aanleiding van Uw in hoofde dezes aangehaalden brief en onder verwijzing naar de bespreking op 7 dezer tusschen de Directie der Centrale Markt en den Heer van Calsteren van dit Departement, heb ik de eer U te berichten, dat door mij, na overleg met den Gemachtigde voor de Prijzen, op grond van het bepaalde in artikel 7, tweede lid, van het Vervoerprijzenbesluit 1940, wordt goedgekeurd, dat de Gemeente Amsterdam de Directie der Centrale Markt machtigt, aan alle vervoerders van aardappelen van de Centrale Markthallen naar den kleinhandel te Amsterdam, een bindenden vervoerprijs voor te schrijven van f.0.21 per H.L. aardappelen, ongeacht de partij grootte, de plaats van bezorging of den aard van het gebezigde vervoermiddel.

Ten overvloede zij hierbij vermeld, dat in dezen prijs de omzetbelasting is begrepen.

De genoemde bindende prijs zal voorloopig gelden tot en met 31 Juli 1942, overeenkomstig de met de Directie der Centrale Markt gemaakte afspraak zal door haar een registratie worden aangelegd van de besommingen, die de kruiers, onderverdeeld voor de categorieen van vervoermiddelen, in den komenden tijd dag voor dag met den nieuwen vervoerprijs zullen behalen, waarna dezerzijds, aan de hand van deze gegevens, zal worden nagegaan, of de prijs van f.0.21 per H.L. kan worden gehandhaafd, dan wel dat deze zal dienen te worden herzien.

In verband hiermede moge ik U verzoeken, mij de over de eerste twee maanden, waarin het nieuwe tarief zal werken, te verzamelen besommingscijfers te zijner tijd te willen doen toezenden.

POM

DE SECRETARIS-GENERAAL VAN HET DEPARTEMENT VAN WATERSTAAT,
(get.) onleesbaar

Voor eensluidend afschrift
de Gemeentesecretaris van Amsterdam,
[Handtekening: J.F. Franken]

A a n
het Gemeentebestuur
van AMSTERDAM.

[Stempel/Aantekening rechtsonder:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaakbedrijven en de Inrichtingen stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen — ter Kennisneming.
A'dam, 1 Mei 1942.

[Stempel onderaan:]
N$^o$ 2A / 12/5 M. 1942 4/5 * Kernboodschap: De Secretaris-Generaal van Waterstaat keurt goed dat de gemeente Amsterdam een vast tarief oplegt voor het vervoer van aardappelen vanaf de Centrale Markthallen.
* Tarief: Het tarief wordt vastgesteld op 21 cent (f.0.21) per hectoliter (H.L.). Dit is een "all-in" prijs: inclusief omzetbelasting en ongeacht de afstand of het type voertuig (bijv. handkar, paard en wagen of vrachtauto).
* Controle en Duur: De maatregel is tijdelijk (tot 31 juli 1942). Er moet een nauwkeurige administratie ("registratie van besommingen") worden bijgehouden om te evalueren of dit tarief kostendekkend en eerlijk is voor de verschillende categorieën vervoerders.
* Juridische basis: Er wordt verwezen naar het Vervoerprijzenbesluit 1940, een regeling die tijdens de bezetting werd gebruikt om de economie en prijzen te beheersen. * Historische context: Het document dateert uit april 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een geleide economie met strikte prijsbeheersing om inflatie en woekerprijzen (zwarte markt) te voorkomen, zeker voor essentiële levensmiddelen zoals aardappelen.
* Distributie: De Centrale Markthallen in Amsterdam speelden een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad. Door de transportkosten te fixeren, probeerde de overheid de uiteindelijke consumentenprijs van aardappelen onder controle te houden.
* Bureaucreatie: De brief toont de interactie tussen het nationale niveau (Departement van Waterstaat in Den Haag) en het lokale niveau (Gemeentebestuur Amsterdam). Opvallend is de rol van de "Gemachtigde voor de Prijzen", een typisch instituut uit de bezettingstijd dat toezag op prijsstabiliteit.
* Terminologie: "Kruierij" verwijst hier naar de transportsector die goederen vanaf de markt naar de winkeliers bracht. "Besommingen" is een oude term voor de bruto-opbrengsten of omzet.