Archief 745
Inventaris 745-368
Pagina 429
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief/rapportage betreffende voedselvoorraden.

28 april 1942. Van: De Directeur (mogelijk van het Gemeentelijk Bureau voor de Voedselvoorziening). Handgeschreven paraaf/naam bovenaan: *M. v. Duinhoven*. Aan: Den Heer Burgemeester van Amsterdam, Raadhuis, Alhier.

Origineel

Getypte brief/rapportage betreffende voedselvoorraden. 28 april 1942. De Directeur (mogelijk van het Gemeentelijk Bureau voor de Voedselvoorziening). Handgeschreven paraaf/naam bovenaan: M. v. Duinhoven. Den Heer Burgemeester van Amsterdam, Raadhuis, Alhier. [Rechtsboven handgeschreven:]
M. v. Duinhoven

den Heer Burgemeester
van Amsterdam,
Raadhuis,
A l h i e r.

2A/14/5 M [links] 28 April 1942. [rechts]

Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d. 2 dezer No. 219 P.S.B. 1942 en ten vervolge op mijn brief d.d. 22 April 1942 (No. 2A/14/4 M) heb ik de eer U onderstaand een opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam op 18 April jl.; de aanvoer in de week van 19 - 25 April 1942; de aflevering aan kleinhandel en instellingen in deze week en de boekvoorraad op 25 April jl. des avonds.

De Directeur,

Voorraad per 18 April 1942: 126.158 hl.
Aanvoer week 19-25 April 1942: 63.531 hl.
189.689 hl.
Aflevering week 19-25 April 1942: 60.611 hl.
Voorraad op 25 April 1942 des avonds: 129.078 hl. 111.428
[Handgeschreven onder 25 April:] 1 MEI ========== Het document is een officiële administratieve rapportage over de aardappelvoorraden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De structuur is zeer formeel ("heb ik de eer U...").

De cijfers:
* Beginsaldo: 126.158 hectoliter (hl).
* Aanvoer: 63.531 hl (nieuwe voorraad die de stad binnenkwam).
* Totaal beschikbaar: 189.689 hl.
* Aflevering: 60.611 hl (hoeveelheid die naar winkels en instellingen zoals ziekenhuizen is gegaan).
* Eindsaldo: 129.078 hl.

Opvallende kenmerken:
* Handgeschreven annotaties: Er is met pen gecorrigeerd of een update toegevoegd. Onder de datum "25 April" is "1 MEI" geschreven, en naast het eindtotaal staat het getal "111.428". Dit suggereert dat de voorraad een week later (op 1 mei) aanzienlijk lager was, of dat er een administratieve correctie heeft plaatsgevonden.
* Maateenheid: Er wordt gerekend in hectoliters (hl), een volumemaat die destijds gebruikelijk was voor bulkgoederen zoals aardappelen en kolen. Dit document stamt uit april 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland bijna twee jaar voortduurde. De voedselvoorziening was op dat moment een kritieke overheidstaak.

  • Schaarste en distributie: De Tweede Wereldoorlog kenmerkte zich door toenemende tekorten. Aardappelen waren het volksvoedsel bij uitstek. De overheid hield de voorraden nauwgezet bij om rantsoenering mogelijk te maken en te voorkomen dat de bevolking honger zou lijden (wat later in de oorlog, tijdens de Hongerwinter, alsnog gebeurde).
  • Bureaucratie onder bezetting: Hoewel de burgemeester van Amsterdam (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) onder toezicht van de bezetter stond, bleef de gemeentelijke administratie grotendeels op de oude, formele wijze functioneren om de stad draaiende te houden.
  • Logistiek: De rapportage toont aan dat er ondanks de oorlog nog steeds aanzienlijke hoeveelheden voedsel (ruim 63.000 hl in één week) de stad binnenkwamen, hoofdzakelijk per schip of trein.

Samenvatting

Het document is een officiële administratieve rapportage over de aardappelvoorraden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De structuur is zeer formeel ("heb ik de eer U...").

De cijfers:
* Beginsaldo: 126.158 hectoliter (hl).
* Aanvoer: 63.531 hl (nieuwe voorraad die de stad binnenkwam).
* Totaal beschikbaar: 189.689 hl.
* Aflevering: 60.611 hl (hoeveelheid die naar winkels en instellingen zoals ziekenhuizen is gegaan).
* Eindsaldo: 129.078 hl.

Opvallende kenmerken:
* Handgeschreven annotaties: Er is met pen gecorrigeerd of een update toegevoegd. Onder de datum "25 April" is "1 MEI" geschreven, en naast het eindtotaal staat het getal "111.428". Dit suggereert dat de voorraad een week later (op 1 mei) aanzienlijk lager was, of dat er een administratieve correctie heeft plaatsgevonden.
* Maateenheid: Er wordt gerekend in hectoliters (hl), een volumemaat die destijds gebruikelijk was voor bulkgoederen zoals aardappelen en kolen.

Historische Context

Dit document stamt uit april 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland bijna twee jaar voortduurde. De voedselvoorziening was op dat moment een kritieke overheidstaak.

  • Schaarste en distributie: De Tweede Wereldoorlog kenmerkte zich door toenemende tekorten. Aardappelen waren het volksvoedsel bij uitstek. De overheid hield de voorraden nauwgezet bij om rantsoenering mogelijk te maken en te voorkomen dat de bevolking honger zou lijden (wat later in de oorlog, tijdens de Hongerwinter, alsnog gebeurde).
  • Bureaucratie onder bezetting: Hoewel de burgemeester van Amsterdam (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) onder toezicht van de bezetter stond, bleef de gemeentelijke administratie grotendeels op de oude, formele wijze functioneren om de stad draaiende te houden.
  • Logistiek: De rapportage toont aan dat er ondanks de oorlog nog steeds aanzienlijke hoeveelheden voedsel (ruim 63.000 hl in één week) de stad binnenkwamen, hoofdzakelijk per schip of trein.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Eijpe Waterlooplein
A. Eijpe Waterlooplein x
A.J.M. Ruhe Waterlooplein
A. Lagendijk Waterlooplein
A.C. Lagendijk Waterlooplein Wehrmacht
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Pagendijk Waterlooplein rijdt voor Wehrmacht
A. de Bruin Waterlooplein
A. de Knijper Waterlooplein
A.R. Kuiper Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Bosse Waterlooplein
A.H. Geerts Waterlooplein
A. Hoogins Waterlooplein driewieler aard ± 10 H.L.
A.W. Schouten Waterlooplein
A.W. Schouten Waterlooplein
A Janna [...] Waterlooplein
A. Jansen Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Wouters Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
Aron Stodel Jr. Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
A. Th. Boore Waterlooplein
A. Th. Sijperts Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →