Dienstbrief / Rapportage betreffende voedselvoorziening.
Origineel
Dienstbrief / Rapportage betreffende voedselvoorziening. 15 juli 1942. Waarnemend Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Voedselvoorziening of een aanverwante gemeentelijke instantie). De Burgemeester van Amsterdam. [Handgeschreven, rechtsboven:]
M v Duursen [?]
[Handgeschreven, middenboven in blauw krijt/potlood:]
Verzonden 15/7 (post)
[Getypt, rechtsboven:]
HB.
den Heer Burgemeester van Amsterdam,
Raadhuis,
A l h i e r .
2A/14/16 M. 15 Juli 1942.
Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d. 2 April j.l. (No. P.S.B. 1942) en ten vervolge op mijn brief d.d. 8 Juli j.l. (No. 2A/14/15 M.), heb ik de eer U onderstaand een opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam op 4 Juli j.l.; de aanvoer in de week van 4-11 Juli; de aflevering aan kleinhandel en instellingen in deze week en de boekvoorraad op 11 Juli j.l. des avonds.
De Directeur,
wnd.
Voorraad op 4 Juli 1942: 18.327 hl.
Aanvoer week 4-11 Juli 1942: 49.666 hl.
67.993 hl.
Aflevering week 4-11 Juli 1942: 32.955 hl.
Voorraad op 11 Juli 1942vdes avonds: 35.038 hl.
========== Deze ambtelijke brief is een kwantitatieve rapportage over de aardappelvoorraad in de stad Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De cijfers worden uitgedrukt in hectoliters (hl). Uit de berekening blijkt dat de voorraad in een week tijd bijna is verdubbeld (van circa 18.000 naar 35.000 hl), ondanks een aanzienlijke aflevering aan de kleinhandel en instellingen (bijna 33.000 hl).
De brief is formeel opgesteld ("heb ik de eer U... te doen toekomen") en verwijst naar eerdere correspondentie, wat duidt op een strakke, periodieke controle op de voedselvoorraden door het gemeentebestuur. De afkorting "wnd." bij de ondertekening betekent 'waarnemend'. In de laatste regel van de tabel is een kleine typefout zichtbaar ("1942vdes" in plaats van "1942 des"). In juli 1942 bevond Nederland zich in het derde jaar van de Duitse bezetting. Voedselvoorziening was een kritieke taak voor het lokale bestuur onder toezicht van de bezetter. Door schaarste en distributiemaatregelen was de controle op de voorraad van basisvoedingsmiddelen zoals aardappelen van cruciaal belang om hongersnood en onrust te voorkomen.
Opvallend is de datum: 15 juli 1942. Dit is exact de dag waarop de eerste grootschalige transporten van Joden vanuit Amsterdam (via Westerbork) naar de vernietigingskampen in het Oosten vertrokken. Terwijl de administratie van de stad dergelijke alledaagse rapportages over voedselvoorraden produceerde, voltrok zich gelijktijdig een enorme menselijke tragedie in dezelfde stad. Dit document illustreert de 'banaliteit' van de bureaucratie die onverstoorbaar doorwerkte tijdens de meest duistere dagen van de bezetting.