Ambtelijke correspondentie (brief). 4 mei 1942. Onbekend (ondertekend door "Der Direktor"), referentie VB/HG. Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (Hans Böhmcker), t.a.v. de heer Fischer (Inspektor), Museumplein, Amsterdam-Zuid. [Handgeschreven aantekening, mogelijk:] laten [of] extra

VB/HG.

2A/15/2 M.
4. Mai 1942.

Betr. : Gemüsehändler
Johannes Jagtman, Amsterdam
Beethovenstraat 16.

Att: Herrn Fischer (Inspektor)

den Beauftragtenfür die
Stadt Amsterdam,
Museumplein,
Amsterdam-Zuid.
Wijk 24.

Antwortlich Ihres Schreibens vom 14. vorigen Monats
beehre ich mich Ihnen folgendes mitzuteilen.
Der Gemüsehändler Johannes Jagtman, Beethoven-
straat 16, Amsterdam ist, auf Veranlassung von Herrn Du
Maine van der "Vebena", welche die Distribution der Kar-
toffeln unter den Kleinhändlern in Amsterdam besorgt, von
den Distributionsbehörden in Amsterdam angewiesen worden,
33 Mut Kartoffeln zu übernehmen vom Gemüsehändler Nathan
Hakker, Beethovenstraat 58, der sein Geschäft hatte liqui-
dieren müssen. Hakker hatte schon im voraus Kartoffel-
marken von seinen Kunden eingenommen und bei den Distri-
butionbehörden eingeliefert, könnte die Kartoffeln aber
jetzt nicht mehr liefern. Aus diesem Grunde bekam Jagtman
die Kartoffeln ohne Marken ausgehändigt, um sie den Kunden
der Firma Hakker abliefern zu können.
Der Sohn Benjamin Hakker ist als Gemüsehändler
nicht bekannt.

Der Direktor, Deze brief is een zakelijke verklaring over een onregelmatigheid in de distributieadministratie. De kern van het schrijven is de overdracht van 33 'Mut' (een volumemaat voor droge waren) aardappelen.

De Duitse autoriteiten (de Beauftragte) hadden blijkbaar vragen gesteld over waarom groentehandelaar Johannes Jagtman aardappelen had ontvangen zonder de verplichte distributiebonnen (Marken) in te leveren. De schrijver legt uit dat dit gebeurde in opdracht van de "Vebena" (Vereniging ter Bevordering van de Nederlandse Aardappelhandel).

De reden was de gedwongen liquidatie van de zaak van Nathan Hakker, een Joodse groentehandelaar verderop in de Beethovenstraat. Omdat Hakker de bonnen van zijn klanten al had geïnd en ingeleverd bij de overheid, maar de goederen niet meer mocht of kon leveren, moest Jagtman deze taak overnemen. Hij kreeg de voorraad daarom zonder bonnen geleverd om de klanten van Hakker alsnog te kunnen bedienen. De laatste zin over zoon Benjamin Hakker duidt op een antecedentenonderzoek door de bezetter naar familieleden van Nathan Hakker. Het document dateert uit mei 1942, een cruciale fase in de bezetting van Nederland. De administratieve "liquidatie" van Joodse bedrijven was in volle gang. Onder het mom van economische ordening werden Joodse ondernemers uit hun zaken gezet, waarna de voorraden en klantenkringen werden overgedragen aan niet-Joodse ("Arische") ondernemers of pro-Duitse instanties.

De Beauftragte für die Stadt Amsterdam, Hans Böhmcker, was de directe vertegenwoordiger van Rijkscommissaris Seyss-Inquart in de stad en hield toezicht op het gemeentebestuur en de uitvoering van anti-Joodse maatregelen.

De menselijke tragedie achter deze droge ambtelijke tekst is groot. Nathan Hakker (geboren in 1891) en zijn vrouw Roosje Hakker-Sluizer werden in 1943 gedeporteerd en vermoord in Sobibor. De Beethovenstraat, destijds een straat met veel Joodse inwoners, was een brandpunt van deze onteigeningen en latere deportaties. Dit document dient als bewijs van de bureaucratische precisie waarmee de economische eliminatie van de Joodse gemeenschap werd uitgevoerd.