Dienstbrief 21 november 1942. De Hoofdingenieur-Directeur van den Provincialen Waterstaat van Noordholland (gevestigd in Haarlem). Den Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. PROVINCIALE WATERSTAAT VAN NOORDHOLLAND.
[handgeschreven notitie: Zie epistel Veenhoven? en een letter ‘p’]
No. 8725 , Afd.I. HAARLEM, 21 November 1942.
Nieuwe Gracht 47. Telefoon 11823.
[paarse stempel: Nº 2a/57/6 M. 1942 23/11]

Aan den Heer Directeur van het
Marktwezen
te
A M S T E R D A M .

Bij een op 6 Februari 1942 op het bureau van de Afdeeling Werkverruiming van het Gem. Bureau voor Sociale Zaken te Amsterdam gehouden bespreking is besloten op 8 Februari en eventueel volgende dagen in werkverruiming sneeuw te laten ruimen op wegen in den Houtrakpolder, zulks in verband met de aardappelvoorziening van Amsterdam.

De Houtrakpolder weigert thans een gedeelte van de kosten van deze werkzaamheden te betalen op grond van de overwegingen, dat de wegen op 8 Februari berijdbaar waren en dat daarvan na het sneeuwruimen geen gebruik gemaakt is om aardappelen af te voeren.

Van Ir. Heemskerck van Beest van Publieke Werken Amsterdam heb ik vernomen, dat de eerste bewering in strijd met de werkelijkheid is.

Gaarne zou ik nu van U vernemen in hoeverre het sneeuwruimen in den polder voor de voedselvoorziening van nut is geweest.

De Hoofdingenieur-Directeur van den
Provincialen Waterstaat van Noordholland,
[handtekening: A. Schönfeld]

Model 16 10.000-1-’42
K 1316 * Inhoud: De brief is een formeel verzoek om informatie in het kader van een financieel conflict. In februari 1942 (een zeer strenge winter) is besloten om werklozen via de 'werkverruiming' in te zetten voor het sneeuwvrij maken van wegen in de Houtrakpolder. Het doel was de transport van aardappelen naar Amsterdam veilig te stellen. Het polderbestuur weigert nu de rekening te betalen, omdat ze claimen dat de wegen al begaanbaar waren en er uiteindelijk geen aardappelen over die wegen zijn vervoerd.
* Stijl en taal: De tekst is geschreven in de destijds gebruikelijke formele, ambtelijke stijl met de oude spelling (bijv. "den", "Houtrakpolder weigert thans").
* Personeel: Genoemd wordt Ir. Heemskerck van Beest, een bekend figuur bij Publieke Werken Amsterdam. De ondertekenaar lijkt A. Schönfeld te zijn, die destijds Hoofdingenieur-Directeur was. * Historische context: Het document dateert uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief een civiele/ambtelijke toon heeft, is de achtergrond van 'voedselvoorziening' cruciaal. De winter van 1941-1942 was extreem streng, wat leidde tot grote problemen bij de distributie van basisvoedsel.
* Werkverruiming: De term 'Werkverruiming' (later vaak geassocieerd met de DUW) verwijst naar projecten waarbij werklozen werden ingezet voor publieke werken. Tijdens de bezetting werden deze structuren vaak gehandhaafd of aangepast voor militaire of strategische doeleinden (zoals voedseltransport).
* Bureaucratie: De brief toont aan dat, ondanks de oorlogsomstandigheden, de ambtelijke molens en de discussies over de verdeling van kosten tussen verschillende overheidsinstanties (Provincie, Gemeente, Polderbestuur) gewoon doorgingen. Men zocht naar bewijslast om de betalingsverplichting af te dwingen.