Archief 745
Inventaris 745-368
Pagina 482
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven ambtelijke nota of verslag.

19 mei 1942.

Origineel

Handgeschreven ambtelijke nota of verslag. 19 mei 1942. [Rechtsboven:]
Amst., 19 Mei '42. 1

[Hoofdtekst:]
De V.B.M.A. geeft met goedkeuring van de aardappelcentrale iedere week 25 H.G. aardappelen zonder bon aan enige groepen werklieden en ambtenaren, die aan de lokale markt werken, uit.

Tot deze groepen behooren de aardappelen-werkers, de ambtenaren van het spoor – C.C.C.D. en de controleurs van het Marktwesen.

De groepen aardappelwerkers – spoor en C.C.C.D kregen reeds geruime tijd het rantsoen aardappel.

Het personeel van Marktwesen is pas ook daarin opgenomen [doorgehaald: maar wel] is in dit verband ook te hoopen van grossiers, die op de C.M. gevestigd zijn, maar de nood onder de gezinnen van deze ambtenaren was groot en het salaris klein, zoodat het koopen van distributievrije voedingsmiddelen toegelaten was.

En waar door hen wel stempelloos gekocht kon worden hebben zij dat niet als een heel ernstige overtreding gezien.

Op mijn vraag waarom zij dit niet met mij hadden besproken, kreeg ik ten antwoord dat zij dan toch een afwijzend antwoord [zouden hebben gekregen/hadden verwacht]. Dit document schetst een moreel en logistiek dilemma tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het beschrijft hoe bepaalde groepen ambtenaren (werkzaam bij het spoor, de controle-instantie C.C.C.D. en het Amsterdamse Marktwezen) buiten het officiële bonnensysteem om extra aardappelen ontvingen (2,5 kg per week).

De kern van de tekst gaat over de rechtvaardiging van dit handelen. De schrijver merkt op dat het personeel van het Marktwezen de noodzaak voelde om "stempelloos" (zonder officiële distributiebonnen) in te kopen bij grossiers op de Centrale Markt. De redenen die hiervoor worden aangevoerd zijn:
1. Economische noodzaak: De salarissen waren te laag om op de reguliere markt rond te komen.
2. Opportunisme: Omdat zij fysiek op de markt werkten waar de goederen waren, was de verleiding en de mogelijkheid groot.
3. Normalisering: Omdat andere groepen (zoals spoorwegpersoneel) ook al extra rantsoenen kregen, zagen de ambtenaren hun eigen gedrag niet als een "ernstige overtreding".

Interessant is de laatste alinea, waaruit blijkt dat de ambtenaren hun leidinggevende opzettelijk niet hebben geïnformeerd omdat ze wisten dat deze officieel geen toestemming had kunnen geven. * Tijdsgewricht: Mei 1942 was een periode waarin de schaarste in bezet Nederland begon toe te nemen en het distributiesysteem steeds strenger werd.
* V.B.M.A.: De Vereeniging van Beambten bij het Marktwezen te Amsterdam behartigde de belangen van het personeel dat werkte op de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat).
* C.C.C.D.: De Centrale Crisis Controle Dienst was ironisch genoeg juist de instantie die toezicht moest houden op de naleving van de distributieregels. Dat zij zelf extra rantsoenen ontvingen, wijst op de grijze gebieden in het ambtelijk apparaat tijdens de bezetting.
* H.G.: Hectogram. 25 H.G. staat gelijk aan 2,5 kilogram aardappelen.

Samenvatting

Dit document schetst een moreel en logistiek dilemma tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het beschrijft hoe bepaalde groepen ambtenaren (werkzaam bij het spoor, de controle-instantie C.C.C.D. en het Amsterdamse Marktwezen) buiten het officiële bonnensysteem om extra aardappelen ontvingen (2,5 kg per week).

De kern van de tekst gaat over de rechtvaardiging van dit handelen. De schrijver merkt op dat het personeel van het Marktwezen de noodzaak voelde om "stempelloos" (zonder officiële distributiebonnen) in te kopen bij grossiers op de Centrale Markt. De redenen die hiervoor worden aangevoerd zijn:
1. Economische noodzaak: De salarissen waren te laag om op de reguliere markt rond te komen.
2. Opportunisme: Omdat zij fysiek op de markt werkten waar de goederen waren, was de verleiding en de mogelijkheid groot.
3. Normalisering: Omdat andere groepen (zoals spoorwegpersoneel) ook al extra rantsoenen kregen, zagen de ambtenaren hun eigen gedrag niet als een "ernstige overtreding".

Interessant is de laatste alinea, waaruit blijkt dat de ambtenaren hun leidinggevende opzettelijk niet hebben geïnformeerd omdat ze wisten dat deze officieel geen toestemming had kunnen geven.

Historische Context

  • Tijdsgewricht: Mei 1942 was een periode waarin de schaarste in bezet Nederland begon toe te nemen en het distributiesysteem steeds strenger werd.
  • V.B.M.A.: De Vereeniging van Beambten bij het Marktwezen te Amsterdam behartigde de belangen van het personeel dat werkte op de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat).
  • C.C.C.D.: De Centrale Crisis Controle Dienst was ironisch genoeg juist de instantie die toezicht moest houden op de naleving van de distributieregels. Dat zij zelf extra rantsoenen ontvingen, wijst op de grijze gebieden in het ambtelijk apparaat tijdens de bezetting.
  • H.G.: Hectogram. 25 H.G. staat gelijk aan 2,5 kilogram aardappelen.

Locaties

Amsterdam (afgekort als "Amst.").

Kooplieden in dit dossier 100

A. Eijpe Waterlooplein
A. Eijpe Waterlooplein x
A.J.M. Ruhe Waterlooplein
A. Lagendijk Waterlooplein
A.C. Lagendijk Waterlooplein Wehrmacht
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Pagendijk Waterlooplein rijdt voor Wehrmacht
A. de Bruin Waterlooplein
A. de Knijper Waterlooplein
A.R. Kuiper Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Bosse Waterlooplein
A.H. Geerts Waterlooplein
A. Hoogins Waterlooplein driewieler aard ± 10 H.L.
A.W. Schouten Waterlooplein
A.W. Schouten Waterlooplein
A Janna [...] Waterlooplein
A. Jansen Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Wouters Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
Aron Stodel Jr. Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
A. Th. Boore Waterlooplein
A. Th. Sijperts Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →