Ambbtelijke brief/memorandum. 10 juli 1942. Vermoedelijk de Directeur van het Marktwezen (gezien de context "personeel van mijn dienst"). [Stempel/Nummering linksboven]
2A/19/2 M.
n 3.

[Initialen rechtsboven]
VB/HB.

[Handgeschreven aantekening in blauwe inkt]
Laten
berusten
onder no. 84/1421.

[Datum]
10 Juli 1942.

[Onderwerp]
Het betrekken van aardappelen
op de Centrale Markt door per-
soneel Marktwezen.

[Adressering]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Inhoud]
Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 24
Juni j.l. onder No.530 L.M.1942 om advies ontvangen stukken,
heb ik de eer U het volgende te berichten.
Met toestemming Uwerzijds is het sedert kort toege-
staan, dat personeel van mijn dienst, buiten de distributie-
regeling om, aardappelen betrekt via de "V.B.N.A.", nadat ge-
bleken was, dat de "V.B.N.A." met medeweten en onder goed-
keuring van Ir.Sevenster, leider der Akkerbouwcentrale en
van de Leiding van den Distributiedienst te Amsterdam, tegen
betaling aardappelen leverde aan de verschillende categorien
van personeel, werkzaam op de Centrale Markt, namelijk:
a. de aardappelgrossiers met hun personeel;
b. ambtenaren en ander personeel van de Nederlandsche Spoor-
wegen;
c. contröleurs Centrale Crisis Contrôle Dienst( indien ik
juist ben ingelicht, zou dit personeel reeds over extra rant-
soenen voor diverse levensmiddelen beschikken);
d. personeel Marktwezen;
Het personeel van mijn dienst handelde daarbij in
strijd met den geest van het verbod(neergelegd in een kennis
geving van den Directeur, welke kennisgeving aan ieder perso-
neelslid is uitgereikt) om inkoopen op de Centrale Markt te
doen, maar meende, dat het betreffende verbod niet toepasse-
lijk was, aangezien door een officieele instantie( de "V.B.
N.A.") werd geleverd. Verder heeft het zich erop beroepen,
dat het personeel dervCentrale Keukenê ad libitum van het al-
daar bereide voedsel gebruik zou kunnen maken, zonder bons e
zonder betaling, en op de omstandigheid, dat het personeel
van het Abattoir sinds jaren aldaar vleesch en vet kon aan-
koopen.
Naar mij dezer dagen gebleken is, beroept thans weer
het Gemeenteelijkpersoneel, werkzaam bij den aardappelteelt
op de terreinen van het Bosch, zich op de omstandigheid, dat
personeel van mijn dienst aardappelen kan koopen buiten de
distributie om en vraagt het om aardappelen, die in het Bosc
zijn geteeld.
Naar mijn meening, mag de omstandigheid, dat perso-
neel werkzaam is bij een bedrijf, dat direct of indirect bi
productie of handel in voedingsmiddelen betrokken is, geen
aanleiding zijn, om het rechten toe te kennen, die andere
burgers niet bezitten, reden waarom ik voor mijn dienst het

[Einde getoonde pagina] Deze brief legt een ambtelijk dilemma bloot betreffende de voedselvoorziening in oorlogstijd. Verschillende groepen werknemers die direct bij de voedselketen betrokken zijn (marktpersoneel, spoorwegarbeiders, crisiscontroleurs), blijken aardappelen te kunnen kopen buiten het officiële distributiesysteem om. Dit gebeurt via de V.B.N.A. (Vereniging ter Behartiging van de belangen van de Nederlandse Aardappelhandel) met toestemming van hogere instanties zoals de Akkerbouwcentrale.

De schrijver signaleert een 'precedentwerking': nu het marktpersoneel deze uitzonderingspositie heeft, eisen ook gemeentearbeiders die aardappelen telen in het Amsterdamse Bos (hier "het Bosch" genoemd) vergelijkbare privileges. De auteur van de brief spreekt zich hier duidelijk tegen uit. Hij hanteert een ethisch standpunt: betrokkenheid bij de voedselproductie mag geen aanleiding zijn voor extra rechten die de gewone burger niet heeft. De handgeschreven notitie "Laten berusten" suggereert dat er uiteindelijk geen verdere actie op dit specifieke advies is ondernomen, of dat de kwestie als afgehandeld werd beschouwd. De brief dateert van juli 1942, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de schaarste in Nederland toenam en het distributiestelsel steeds nijpender werd.

• V.B.N.A.: Deze organisatie speelde een centrale rol in de aardappelhandel onder toezicht van de bezetter.
• Ir. Sevenster: De genoemde leider van de Akkerbouwcentrale was een sleutelfiguur in de door de nazi's gecontroleerde landbouworganisatie.
• Centrale Keukens en Abattoir: De verwijzingen naar gratis eten bij de Centrale Keukens en vleesverkoop bij het Abattoir illustreren de informele voordelen die gepaard gingen met bepaalde beroepen ("dicht bij het vuur zitten"), wat leidde tot sociale scheefgroei en onvrede onder de bevolking.
• Het Bosch: Verwijst naar het Amsterdamse Bos, waar tijdens de bezetting delen van het terrein werden ontgonnen voor nood-voedselproductie.