Archief 745
Inventaris 745-368
Pagina 492
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Afschrift van een brief.

14 juli 1942. Van: Personeel van de Brandweer Amsterdam. Aan: De Hoogedelachtbare Heer Burgemeester van Amsterdam (destijds de door de bezetter benoemde Edward Voûte).

Origineel

Afschrift van een brief. 14 juli 1942. Personeel van de Brandweer Amsterdam. De Hoogedelachtbare Heer Burgemeester van Amsterdam (destijds de door de bezetter benoemde Edward Voûte). A f s c h r i f t .

No.580 L.M.1942.
No.2A/1973 M.1942 16/7.

Den Hoogedelachtbaren Heer
Burgemeester der Gemeente Amsterdam

Hoogedelachtbare Heer.

Bijgaand vindt Ued. een lijstje van personen , welke UEd. kennis geven van het feit, dat op de Centrale Markthallen Jan van Galenstraat, onregelmatigheden plaats vinden met het afleveren van kwantums aardappelen aan personen van de Nederlandsche Spoorwegen alsmede aan personen werkzaam in de fourage opslagplaatsen der Duitsche Weermacht, Reeds verschillende malen is zulks geconstateerd en wel laatstelijk op 8 Juli j.l. de hoeveelheden waren van dien aard, dat zij met handkar en Kruiwagen zijn vervoerd. Dat zulks ontoelaatbaar is en tevens het algemeen belang schaadt bleek uit het feit, dat toen den Heer Steenbeek en de Crisis Contrôle Dienst hiervan mededeeling ontving meded elden, dat zij maatregelen zouden treffen, doch thans blijkt, dat na deze mededeeling op 8 Juli wederom aardappelen zijn afgegeven aan personeel Spoorwegen en van de fourage opslagplaats aan den Heer Migout en P.Rieken. De eerste vervoerde per handkar de tweede met kruiwagen. De aardappelen worden niet openlijk de markt afgevoerd doch met kleine kwatums en per luxe wagen. De afgifte vond steeds plaats aan pakhuis Complex P. gelegen op de Centrale Markt.

Hoogachtend,
Personeel Brandweer.

Bijlage: lijstje met diverse handteekeningen.

De Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch-en Schoonmaak, Bad-en Zweminrichtingen stelt deze in handen van denHeer Directeur van het Marktwezen om advies.

A'dam, 14 Juli 1942. In deze brief trekt het Amsterdamse brandweerpersoneel aan de bel over corruptie en diefstal bij de Centrale Markthallen. De kernpunten zijn:

  1. Onrechtmatige distributie: Grote hoeveelheden aardappelen worden buiten de officiële kanalen om geleverd aan personeel van de Nederlandse Spoorwegen (NS) en aan mensen die werken voor de fourage (voer/voedselvoorraad) van de Duitse Weermacht.
  2. Georganiseerde smokkel: Er wordt gesproken over transporten met handkarren, kruiwagens en zelfs "luxe wagens" om de aardappelen heimelijk af te voeren via Pakhuis Complex P.
  3. Falend toezicht: De brandweerlieden uiten hun frustratie dat meldingen bij de Crisis Controle Dienst (CCD) en een zekere heer Steenbeek tot dusver geen effect hebben gehad; de illegale praktijken gingen op 8 juli 1942 gewoon door.
  4. Administratieve afhandeling: De brief wordt onderaan doorgeleid door de Wethouder voor Levensmiddelen naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit duidt erop dat de klacht serieus werd genomen binnen het ambtelijk apparaat. Dit document stamt uit juli 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland steeds grimmiger werd.

  5. Voedselschaarste: De distributie van voedsel (bonkaartenstelsel) was strikt gereguleerd vanwege toenemende tekorten. Aardappelen waren volksvoedsel nummer één. Het "algemeen belang" waar de brandweer over spreekt, verwijst naar de eerlijke verdeling onder de hongerende bevolking.

  6. Zwarte Handel en Privileges: Het feit dat NS-personeel en medewerkers van Duitse instanties bevoordeeld werden, was een doorn in het oog van burgers die in de rij moesten staan voor schaarse middelen.
  7. Rol van de Brandweer: Het is opvallend dat de brandweer als collectief ("Personeel Brandweer") optreedt als klokkenluider. Dit wijst op een grote maatschappelijke betrokkenheid en mogelijk een gedeelde morele verontwaardiging over de corruptie op de markt.
  8. Tijdsbeeld: Juli 1942 is tevens de maand waarin de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam naar Westerbork en verder begonnen. Terwijl de stad onder hoogspanning stond door deze razzia's, ging de dagelijkse strijd om eerlijke voedselvoorziening en de bestrijding van corruptie onverminderd door.

Samenvatting

In deze brief trekt het Amsterdamse brandweerpersoneel aan de bel over corruptie en diefstal bij de Centrale Markthallen. De kernpunten zijn:

  1. Onrechtmatige distributie: Grote hoeveelheden aardappelen worden buiten de officiële kanalen om geleverd aan personeel van de Nederlandse Spoorwegen (NS) en aan mensen die werken voor de fourage (voer/voedselvoorraad) van de Duitse Weermacht.
  2. Georganiseerde smokkel: Er wordt gesproken over transporten met handkarren, kruiwagens en zelfs "luxe wagens" om de aardappelen heimelijk af te voeren via Pakhuis Complex P.
  3. Falend toezicht: De brandweerlieden uiten hun frustratie dat meldingen bij de Crisis Controle Dienst (CCD) en een zekere heer Steenbeek tot dusver geen effect hebben gehad; de illegale praktijken gingen op 8 juli 1942 gewoon door.
  4. Administratieve afhandeling: De brief wordt onderaan doorgeleid door de Wethouder voor Levensmiddelen naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit duidt erop dat de klacht serieus werd genomen binnen het ambtelijk apparaat.

Historische Context

Dit document stamt uit juli 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland steeds grimmiger werd.

  • Voedselschaarste: De distributie van voedsel (bonkaartenstelsel) was strikt gereguleerd vanwege toenemende tekorten. Aardappelen waren volksvoedsel nummer één. Het "algemeen belang" waar de brandweer over spreekt, verwijst naar de eerlijke verdeling onder de hongerende bevolking.
  • Zwarte Handel en Privileges: Het feit dat NS-personeel en medewerkers van Duitse instanties bevoordeeld werden, was een doorn in het oog van burgers die in de rij moesten staan voor schaarse middelen.
  • Rol van de Brandweer: Het is opvallend dat de brandweer als collectief ("Personeel Brandweer") optreedt als klokkenluider. Dit wijst op een grote maatschappelijke betrokkenheid en mogelijk een gedeelde morele verontwaardiging over de corruptie op de markt.
  • Tijdsbeeld: Juli 1942 is tevens de maand waarin de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam naar Westerbork en verder begonnen. Terwijl de stad onder hoogspanning stond door deze razzia's, ging de dagelijkse strijd om eerlijke voedselvoorziening en de bestrijding van corruptie onverminderd door.

Locaties

Amsterdam (Centrale Markthallen Jan van Galenstraat).

Kooplieden in dit dossier 100

A. Eijpe Waterlooplein
A. Eijpe Waterlooplein x
A.J.M. Ruhe Waterlooplein
A. Lagendijk Waterlooplein
A.C. Lagendijk Waterlooplein Wehrmacht
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Pagendijk Waterlooplein rijdt voor Wehrmacht
A. de Bruin Waterlooplein
A. de Knijper Waterlooplein
A.R. Kuiper Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Bosse Waterlooplein
A.H. Geerts Waterlooplein
A. Hoogins Waterlooplein driewieler aard ± 10 H.L.
A.W. Schouten Waterlooplein
A.W. Schouten Waterlooplein
A Janna [...] Waterlooplein
A. Jansen Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Wouters Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
Aron Stodel Jr. Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
A. Th. Boore Waterlooplein
A. Th. Sijperts Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →