Archief 745
Inventaris 745-368
Pagina 534
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte doorslag/afschrift van officiële correspondentie (Duits en Nederlands).

5 september 1942 (hoofdbrief), 27 augustus 1942 (bijlage), 12 september 1942 (kantlijn/voetnoot). Van: Der Beauftragte des Reichskommissars für die Stadt Amsterdam. Aan: De Burgemeester van de Gemeente Amsterdam.

Origineel

Getypte doorslag/afschrift van officiële correspondentie (Duits en Nederlands). 5 september 1942 (hoofdbrief), 27 augustus 1942 (bijlage), 12 september 1942 (kantlijn/voetnoot). Der Beauftragte des Reichskommissars für die Stadt Amsterdam. De Burgemeester van de Gemeente Amsterdam. No.2a/25/1 M.1942 14/9 A f s c h r i f t .

No.812 L.M.1942 1179.

No.100/230 A.Z.1942. tontel 318

Der Reichskommissar
für die besetzten Niederländischen Gebiete,
Der Beauftragte Für
die Stadt Amsterdam
Amsterdam, den 5.Sept.1942
Museumplein 19.

                    An den Herrn Bürgermiester der Gemeinde
                                    **A m s t e r d a m .**
                                    ======================

Betr: Schreiben der Vereeniging ter Behartiging van den Nederlandschen
Aardappelhandel V.B.N.A. Amsterdam-West.

  Ich überreiche Ihnen als Anlage urschriftlich ein Schreiben derv

Vereeniging ter behartiging van den Nederlandschen Aaardappelhandel
V.B.N.A. Amsterdam-West vom 27-8-1942 und bitte dortseits uberprufen
zu lassen, ob das Gesuch um Anlage einer Telefonzentrale sadkich be-
gründet ist.
Auf Grund der bisherigen Erfahrungen glaube ich allerdingst nicht,
dass die Abteilung Post und Fernmeldewesen in Den Haag, das Gesuch
genehmigen wird, da infolge der herrschenden Materialknappheit Genehmi-
gungen nur ganz vereinzelt in ausserstex dringenden Fällen gegeben
werden. Falls die Dringlichkeit dortseits bestatigt werden kann, wurde
ich das Gesuch zusammen mit Ihrer Bescheinigung an die Abteilung Post-
und Fernmeldewesen weiterleiten. Mit Ihrer Antwort erbitte ich das
Schreiben der V.B.N.A. zurück.
Im Auftrag,
gez. Gombault.

Vereeniging ter behartiging van den
Nederlandschen Aardappelhandel.
V.B.N.A. Amsterdam-W, 27 August 1942.

Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam.

                                    Herrn Beauftragte für die
                                    Stadt Amsterdam.

Wir beziehen uns auf unsre persönliche Unterredung vom 24. ds. Mts. mit
einem Ihrer Herren betreffs einer Genehmigung fur den Anschluss einer
Telephon-Zentrale auf unsrem Büro und beehren wir uns Ihnen noch folgen-
des mitzuteilen.
Unser Geschaft arbeitet im Auftrag der Nederlandschen Akkerbouwcentrale
im Haag und wir sind beauftragt mit der Kartoffelversorgung fur die
Stadt Amsterdam.
Laut unsere Statistik haben wir einen Wochenumsatz von zirka 3.620.000
kg. und Sie werden also verstehen, dass nur eine offizielle Fernsprecher-
nummer, welche wir jetzt haben, fur unser Geschaft nicht genugend ist.
Ausserdem sind wir seit dem 1. Juli 1942 beauftragt mit den Kartoffel-
lieferungen an die Deutsche Wehrmacht und die Kriegsmarine in Amsterdam
und diese Bestellungen, welche immer telephonisch von den verschiedenen
Dienststellen gemacht werden, haben unser Telephon zu schwer belastet.
Nun werden Sie begreifen, dass es von grosser Wichtigkeit ist, nicht
nur fur uns sondern auch Für die Deutsche Wehrmacht und fur die Lebens-
mittelversorgung von Amsterdam, dass die Bestellungen immer so bald wie
moglich erledigt werden. und wir ersuchen Sie daher höflichichst uns die
Genehmigung geben zu wollen für die Anlage einer Telephonzentrale fur
zwei Fernsprechnummer mit 7 Hausverbindungen.
Wir hoffen, dass Sie unsre Bitte gewahren werden und zeichnen,
Hochachtungsvoll,
V.B.N.A.

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch-en Schoonmaak, Bad-en Zwem-
inrichtingen stelt deze in handen van
den Heer Directeur van het Marktwezen.
A'dam, 12 September 1942.

--- * Taalgebruik: Het document is een mix van ambtelijk Duits (de correspondentie van de Beauftragte) en Nederlands (de afsluitende notitie van de wethouder). Opvallend zijn enkele typefouten in het Duits, zoals "Bürgermiester" in plaats van Bürgermeister en "sadkich" (waarschijnlijk bedoeld als sachlich).
* Kern van de zaak: De V.B.N.A. vraagt een uitbreiding van hun telefooncapaciteit aan (een centrale voor twee lijnen en zeven interne toestellen). Ze onderbouwen dit met hun enorme wekelijkse omzet (3,6 miljoen kilo aardappelen) en hun cruciale rol in de voedselvoorziening.
* Bureaucratische houding: De Duitse afgevaardigde (Gombault) is sceptisch. Hij wijst op de "Materialknappheit" (schaarste aan materialen) en legt de bewijslast voor de urgentie bij het Amsterdamse gemeentebestuur.
* Prioriteiten: De V.B.N.A. gebruikt een strategisch argument om de aanvraag kracht bij te zetten: zij leveren niet alleen aan de burgerbevolking van Amsterdam, maar ook direct aan de Wehrmacht en de Kriegsmarine. Dit argument was in 1942 essentieel om in aanmerking te komen voor schaarse middelen.

--- Dit document stamt uit het hart van de Tweede Wereldoorlog in bezet Nederland. Het illustreert de complexe machtsverhoudingen in Amsterdam:
1. De Bezetter: De Beauftragte für die Stadt Amsterdam (gevestigd aan het Museumplein, het zenuwcentrum van de Duitse administratie in de stad) hield toezicht op het gemeentebestuur.
2. De Gemeente: De burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) en de wethouders moesten de dagelijkse gang van zaken uitvoeren onder Duits toezicht.
3. De Voedselvoorziening: De aardappelvoorziening was van kritiek belang om sociale onrust te voorkomen. De V.B.N.A. fungeerde hierbij als een centrale schakel onder toezicht van de Akkerbouwcentrale.
4. Oorlogseconomie: De schaarste aan metalen en technische apparatuur (zoals telefooncentrales) was in 1942 al zo groot dat zelfs cruciale distributie-organisaties moeite hadden om hun infrastructuur op peil te houden. De verwijzing naar leveringen aan de Duitse krijgsmacht was de 'sleutel' die destijds deuren moest openen.

Samenvatting

  • Taalgebruik: Het document is een mix van ambtelijk Duits (de correspondentie van de Beauftragte) en Nederlands (de afsluitende notitie van de wethouder). Opvallend zijn enkele typefouten in het Duits, zoals "Bürgermiester" in plaats van Bürgermeister en "sadkich" (waarschijnlijk bedoeld als sachlich).
  • Kern van de zaak: De V.B.N.A. vraagt een uitbreiding van hun telefooncapaciteit aan (een centrale voor twee lijnen en zeven interne toestellen). Ze onderbouwen dit met hun enorme wekelijkse omzet (3,6 miljoen kilo aardappelen) en hun cruciale rol in de voedselvoorziening.
  • Bureaucratische houding: De Duitse afgevaardigde (Gombault) is sceptisch. Hij wijst op de "Materialknappheit" (schaarste aan materialen) en legt de bewijslast voor de urgentie bij het Amsterdamse gemeentebestuur.
  • Prioriteiten: De V.B.N.A. gebruikt een strategisch argument om de aanvraag kracht bij te zetten: zij leveren niet alleen aan de burgerbevolking van Amsterdam, maar ook direct aan de Wehrmacht en de Kriegsmarine. Dit argument was in 1942 essentieel om in aanmerking te komen voor schaarse middelen.

Historische Context

Dit document stamt uit het hart van de Tweede Wereldoorlog in bezet Nederland. Het illustreert de complexe machtsverhoudingen in Amsterdam:
1. De Bezetter: De Beauftragte für die Stadt Amsterdam (gevestigd aan het Museumplein, het zenuwcentrum van de Duitse administratie in de stad) hield toezicht op het gemeentebestuur.
2. De Gemeente: De burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) en de wethouders moesten de dagelijkse gang van zaken uitvoeren onder Duits toezicht.
3. De Voedselvoorziening: De aardappelvoorziening was van kritiek belang om sociale onrust te voorkomen. De V.B.N.A. fungeerde hierbij als een centrale schakel onder toezicht van de Akkerbouwcentrale.
4. Oorlogseconomie: De schaarste aan metalen en technische apparatuur (zoals telefooncentrales) was in 1942 al zo groot dat zelfs cruciale distributie-organisaties moeite hadden om hun infrastructuur op peil te houden. De verwijzing naar leveringen aan de Duitse krijgsmacht was de 'sleutel' die destijds deuren moest openen.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Eijpe Waterlooplein
A. Eijpe Waterlooplein x
A.J.M. Ruhe Waterlooplein
A. Lagendijk Waterlooplein
A.C. Lagendijk Waterlooplein Wehrmacht
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Pagendijk Waterlooplein rijdt voor Wehrmacht
A. de Bruin Waterlooplein
A. de Knijper Waterlooplein
A.R. Kuiper Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Bosse Waterlooplein
A.H. Geerts Waterlooplein
A. Hoogins Waterlooplein driewieler aard ± 10 H.L.
A.W. Schouten Waterlooplein
A.W. Schouten Waterlooplein
A Janna [...] Waterlooplein
A. Jansen Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Wouters Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
Aron Stodel Jr. Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
A. Th. Boore Waterlooplein
A. Th. Sijperts Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →