Ambtelijk rapport/brief. 5 november 1942. Een Controleur (ondertekend met een onduidelijk handtekening, mogelijk J. M. ...). [Stempel/Handgeschreven linksboven:]
No 2a/30/2 M.1942 5/11

[Midden:]
R A P P O R T .
- - - - - - - -

Naar aanleiding van bygaand anoniem schryven No. 2a./30/1/
M.1942 13.10. heb ik een onderzoek ingesteld naar den per-
soon W.G.Rysenbry, wonende Kuiperstraat 67 II alhier.
Rysenbry is kleinhandelaar in groente en fruit en als zoodanig
sedert 1 September 1941 erkend door de Ned.Groente-en Fruit-
centrale onder No. K.58743. en heeft eveneens sedert dien datum
toegang als kooper tot de Centrale Markt. Uit de administratie
van het Kaartenbureau bleek voorts nog, dat Rysenbry een vaste
klantenwyk bedient. Voorts dat hij sinds 1 September 1941 als kooper
toegang heeft tot de Centrale Markt. en betrekkelijk geregeld
de markt heeft bezocht. Rijsenbrij heeft sinds September 41 tot
7 September 1942 een vaste satndplaats gehad in de Albert Cuyp-
straat eveneens voor de verkoop van ~~aardappelen~~ groente en fruit.
Bij informatie aan het kantoor van Centraal Belang alhier, bleek
mij, dat Rijsenbrij een nieuwe erkenning als kleinhandelaar heeft
aangevraagd en dat hij op de aanvrage vermeld had vaste stand-
plaatshouder te zijn in de Albert Cuypstraat. Dat Rijsenbrij op
een of andere manier zijn producten clandestien zou verkoopen
is mij niet kunnen blijken.

Amsterdam 5 November 1942
Controleur,

[Handtekening]

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Initialen en paraaf in zwarte inkt:]
GVb [Handtekening]

[Paraaf in rode inkt:]
Aw
Aij
10-11-42 * Aanleiding: Het rapport is opgesteld naar aanleiding van een anonieme verklikking (denunciatie) over W.G. Rysenbry (of Rijsenbrij). Dergelijke anonieme brieven waren tijdens de bezettingsjaren een veelgebruikt middel om vermeende overtreders van distributieregels aan te geven.
* Onderzoeksmethode: De controleur heeft diverse bronnen geraadpleegd: de administratie van de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale, het Kaartenbureau van de markt en het kantoor van "Centraal Belang".
* Bevindingen: De verdachte blijkt een legaal geregistreerde kleinhandelaar te zijn met een vaste klantenkring en een officiële standplaats op de Albert Cuypmarkt. Hij beschikt over de nodige vergunningen (erkenning No. K.58743).
* Conclusie: De beschuldiging van clandestiene (illegale/zwarte) handel kan niet worden bewezen. Het onderzoek wordt hiermee feitelijk afgesloten in het voordeel van de betrokkene.
* Taalkundig: Opvallend is de variatie in spelling van de naam (Rysenbry vs. Rijsenbrij) en een typefout in het woord "satndplaats" (standplaats). Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem om tekorten te beheersen en de Duitse oorlogsmachine te voeden. De "Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale" was een crisisorganisatie die toezag op de handel.

De angst voor de "zwarte markt" (clandestiene verkoop) was groot bij de autoriteiten, omdat dit het officiële distributiesysteem ondermijnde. Controleurs voerden voortdurend inspecties uit, vaak getriggerd door anonieme tips van burgers. Dit rapport illustreert de bureaucratische apparatuur die werd ingezet om de legale handel te scheiden van de illegale handel in een tijd van schaarste en achterdocht. De Albert Cuypmarkt in Amsterdam was ook toen al een cruciaal punt voor de stedelijke voedseldistributie.