Archief 745
Inventaris 745-368
Pagina 565
Dossier 95
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

[Wapen van Amsterdam: drie kruizen onder een kroon, geflankeerd door twee leeuwen]

LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT.

Aan alle bezoekers der Centrale Markt.

Het loeien van de sirene is een waarschuwing dat het gevaar voor een luchtaanval dreigend is.
In het belang van eigen veiligheid dient men dan zijn goederen, materialen enz. in den steek te laten en ten spoedigste dekking te zoeken in de schuilplaats, welke het dichtst is gelegen bij de plaats, waar men zich op het oogenblik van de waarschuwing bevindt.

Het is noodzakelijk:
a. Dat men zich te voren reeds geheel op de hoogte stelt, welke de dichtstbij gelegen schuilplaatsen voor de verschillende marktgedeelten zijn en waar de ingangen daarvan zijn.
De ingangen zijn gemerkt met blauwen cirkel.
b. Dat men tijdens het verkeeren op de markt er voortdurend rekening mee houdt, dat elk oogenblik het alarmsignaal (sirene) kan worden gegeven, dat wil zeggen, dat men zorgt op ieder oogenblik te weten waarheen men zich precies begeven moet zoodra het alarmsignaal klinkt.
c. Dat men zich op het eerste alarm spoedig, doch zoo rustig mogelijk naar de schuilplaats begeeft, dus zonder wagens, goederen, enz. op zij te werpen, waardoor de doortocht voor anderen zou worden belemmerd.
d. Dat men zich in de schuilgelegenheden geheel gedraagt naar de aanwijzingen van de daar aanwezige schuilplaatsleiders.

De schuilplaatsen zijn: de bovenverdiepingen van de pakhuizen A, B, C, E, hal (Oost- en Westzijde), de ruimten in de hal onder de veilingtribunes, de kelder onder het café Marcanti (ingangsgebouw).

Als leiders van schuilplaatsen treden in de pakhuizen de daarin gevestigde grossiers op. In de ruimten onder de veilingtribunes heeft de directeur der veiling, of iemand, die hem vervangt, de leiding.

I Bij het parkeeren of stilzetten van voertuigen moet 1 m. afstand van reeds stilstaande of parkeerende voertuigen worden gehouden;
II Het is verboden: voertuigen (auto's, karren, enz. enz.) zoodanig te plaatsen dat de toegangen tot de pakhuizen (en andere schuilgelegenheden) worden versperd;
III Het is verboden om goederen, emballage, materialen, enz. op de bovenbedoelde, voor het verkeer vrij te houden plaatsen, neer te zetten.

Op de markt moeten alle aanwijzingen gevolgd worden, welke door het marktpersoneel worden gegeven.

Bedenkt, dat het stipt nakomen van alle voorschriften en aanwijzingen noodzakelijk is in het belang van allen en dus ook van U zelve. * Inhoud: Het document bevat strikte gedragsregels voor bezoekers van de Amsterdamse Centrale Markt tijdens een luchtalarm. De focus ligt op het onmiddellijk achterlaten van bezittingen, het vinden van de dichtstbijzijnde schuilplaats en het vrijhouden van doorgangen.
* Visuele kenmerken: Het officiële wapen van Amsterdam bovenaan verleent het document autoriteit. Er wordt gebruikgemaakt van een duidelijke indeling met letters (a-d) en Romeinse cijfers (I-III) om instructies en verboden te categoriseren. Belangrijke termen zoals "blauwencirkel" en "noodzakelijk" zijn vetgedrukt.
* Logistiek: De tekst geeft een interessant inkijkje in de logistieke indeling van de markt; schuilplaatsen bevonden zich zowel in de pakhuizen (hogergelegen verdiepingen) als onder de tribunes en in kelders (zoals bij Café Marcanti).
* Leiding: Er wordt een duidelijke hiërarchie geschetst; grossiers en de veilingdirecteur fungeren als schuilplaatsleiders, wat aangeeft dat de bestaande civiele bedrijfsstructuur werd ingezet voor civiele bescherming. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934) was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. Vanwege de omvang van het terrein en het grote aantal aanwezige handelaren en vervoersmiddelen, vormde een plotselinge luchtaanval een groot risico voor paniek en opstoppingen.

De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was verantwoordelijk voor het opstellen van dergelijke protocollen. Het vermelden van schuilplaatsen op bovenverdiepingen lijkt contra-intuïtief vergeleken met kelders, maar was vaak een bewuste keuze om verstikking onder puin bij een voltreffer op het dak te voorkomen, of omdat kelders in het drassige Amsterdamse terrein niet altijd beschikbaar of veilig waren. Café Marcanti, genoemd als schuilplaatslocatie, was destijds het centrale horecagebouw bij de ingang van het marktcomplex.

Samenvatting

  • Inhoud: Het document bevat strikte gedragsregels voor bezoekers van de Amsterdamse Centrale Markt tijdens een luchtalarm. De focus ligt op het onmiddellijk achterlaten van bezittingen, het vinden van de dichtstbijzijnde schuilplaats en het vrijhouden van doorgangen.
  • Visuele kenmerken: Het officiële wapen van Amsterdam bovenaan verleent het document autoriteit. Er wordt gebruikgemaakt van een duidelijke indeling met letters (a-d) en Romeinse cijfers (I-III) om instructies en verboden te categoriseren. Belangrijke termen zoals "blauwencirkel" en "noodzakelijk" zijn vetgedrukt.
  • Logistiek: De tekst geeft een interessant inkijkje in de logistieke indeling van de markt; schuilplaatsen bevonden zich zowel in de pakhuizen (hogergelegen verdiepingen) als onder de tribunes en in kelders (zoals bij Café Marcanti).
  • Leiding: Er wordt een duidelijke hiërarchie geschetst; grossiers en de veilingdirecteur fungeren als schuilplaatsleiders, wat aangeeft dat de bestaande civiele bedrijfsstructuur werd ingezet voor civiele bescherming.

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934) was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. Vanwege de omvang van het terrein en het grote aantal aanwezige handelaren en vervoersmiddelen, vormde een plotselinge luchtaanval een groot risico voor paniek en opstoppingen.

De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was verantwoordelijk voor het opstellen van dergelijke protocollen. Het vermelden van schuilplaatsen op bovenverdiepingen lijkt contra-intuïtief vergeleken met kelders, maar was vaak een bewuste keuze om verstikking onder puin bij een voltreffer op het dak te voorkomen, of omdat kelders in het drassige Amsterdamse terrein niet altijd beschikbaar of veilig waren. Café Marcanti, genoemd als schuilplaatslocatie, was destijds het centrale horecagebouw bij de ingang van het marktcomplex.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Eijpe Waterlooplein
A. Eijpe Waterlooplein x
A.J.M. Ruhe Waterlooplein
A. Lagendijk Waterlooplein
A.C. Lagendijk Waterlooplein Wehrmacht
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Pagendijk Waterlooplein rijdt voor Wehrmacht
A. de Bruin Waterlooplein
A. de Knijper Waterlooplein
A.R. Kuiper Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Bosse Waterlooplein
A.H. Geerts Waterlooplein
A. Hoogins Waterlooplein driewieler aard ± 10 H.L.
A.W. Schouten Waterlooplein
A.W. Schouten Waterlooplein
A Janna [...] Waterlooplein
A. Jansen Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Wouters Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
Aron Stodel Jr. Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
A. Th. Boore Waterlooplein
A. Th. Sijperts Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →