Archief 745
Inventaris 745-369
Pagina 524
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypt document (doorslag/afschrift) van een vertaling.

19 juni 1942 (originele brief van 15 juni 1942). Van: J.W. Grote (Kringvertegenwoordiger Sociale Zaken van de NSB). Aan: NSDAP Arbeitsbereich i.d. Niederlanden, Stützpunkt Nieuwer-Amstel.

Origineel

Getypt document (doorslag/afschrift) van een vertaling. 19 juni 1942 (originele brief van 15 juni 1942). J.W. Grote (Kringvertegenwoordiger Sociale Zaken van de NSB). NSDAP Arbeitsbereich i.d. Niederlanden, Stützpunkt Nieuwer-Amstel. A f s c h r i f t .

Abschrift:
d.B.

NSDAP Arbeitsbereich i.d. Niederlanden.
Stützpunkt " Nieuwer-Amstel ".

Amstelveen, Amstelveenscheweg 362. den 19. Juni 1942.

!-----------------------------------------------------------------------
Übersetzung des Schreibens vom " Kringvertegenwoordiger Sociale Zaken d.NSB,
J.W. Grote, Nieuwer-Amstel,
Amsterdamscheweg 458.

                         vom 15. Juni 1942.

An den Stützpunkt der N.S.D.A.P., Nieuwer-Amstel.

Als Bevollmächtigte für soziale Angelegenheiten des Kreises 45, Nieuwer-Amstel
sind mir in den Letzten Monaten verschiedene Klagen zugegangen, die die Ge-
schäftsleute deiser Gemeinde die der N.S.B. angeschlossen sind, betreffen.
Die Klage, die ich Ihnen jetzt special vorlegen möchte, betrifft den Gemüse-
händler
G. Scheepers, Amsterdamschweg 468 A, Hier.
Dieser Mann ist mit seiner Frau seit 1936 Mitglied der Nationalsozialistischen
Bewegung und seine zwei Kinder sind Mitglied des Nederlandsche Jeugdstorm.
In den Centralen Markthallen zu Amsterdam kann dieser - als NSBer bekannte Ge-
müsehandler praktisch gesehen von den Grosshändler Gemüse nicht bekommen.
Sein früherer Grosshandler de Jong, bei dem er regelmässig kaufte, ist bestraft
und sind dessen Zuweisungen auf den Grosshändler Ngoy übertragen. Dieser nun
lässt seinen eigenen festen Abnehmer von der vergrösserten Zuweisung profitieren
und der genannte Scheepers muss mit dem vorlieb nehmen was übrig bliebt oder
durch niemanden anders gewünscht wird. Scheepers ist nun einmal als NSBer bekannt
und muss daher bei allerlei Zuweisungen leer ausgehen.

Jetzt wird mir der traurige Vorfall bekannt, dass ein sehr antinationalsozialis
tisch eingestellter Gemüsehändler, der J.M. Fontij, Amstelveenscheweg 759, Post
Amsterdam-Zuid, über eine Zuweisung der Deutschen Wehrmacht beschickt und da-
durch über eine grosse Menge Kartoffeln un d Gemüse in seinem Laden beschickt
sodass er nicht allein seine eigene Kundschaft sondern auch einen grosse Anzahl
Menschen, die hierzu aus Amsterdam kommen, bedienen kann. Wenn, aber, wie dies
in der vorigen Woche passiert ist, eine Kameradin der N.S.B. um Gemüse fragt,
erhält sie zur Antwort " an N.S.B.er verkaufe ich nicht ".

Nun geht meine Bitte dahin, zu prüfen, ob es nicht möglich ist,

  1. dass Kamerad Scheepers Zuweisung für die Deutsche Wehrmacht erhält.
  2. dass Lieferanten, die sol grosse Antinationalsozialisten sind, von den Zuwei
    sungen f.d. Deutsche Wehrmacht ausgeschlossen werden und
  3. dass vor allen Dingen Massregeln genommen werden, dass Scheepers die Artikel
    , die ihm zustehen, auch bekommt.
    Scheepers hat im Laufe der Jahre viel Kundschaft verloren. Die übrig gebliebene
    Kundschaft sind alles NSB.er. Diese können jetzt überhaupt nicht zu einem ande-
    ren Lieferanten gehen um Gemüse zu kaufen., da sie doch nicht angenommen werden,
    zumal sie in der kleinen Gemeinde als NSB-er bekannt sind. Die Kameraden haben
    durch den Boykot von Scheepers auch keine Möglichkeit sich mit Kartoffeln und
    Gemüse zu versehen und die Anti-Menschen lachen sich in's Fäustchen!

Ich mache Sie noch darauf aufmerksam, dass alle Gemüsehändler, wenn auch in geri
ringerer Menge als früher, noch jeden Tag das Gemüse an ihre Kundschaft vertei
len können.

Da Geschäft von Scheepers wird exdurch diese Händler vollkommen ruiniert, da
sie dieser Kundschaft gegenüber die politische Einstellung des Scheepers be-
sonders hervorheben en ausnutzen.

Ich hoffen, dass Sie hieran verändern können und bitte, unter Hinweis auf den
ernsten Zustand, in dem das Geschäft des Scheepers sich befindet, sofern es mög
licht ist, diese Angelegenheit beschleunigt in Behandlung zu nehmen,
Hou Zee !

                                (gez.) J.E. Grote. *   **Kern van het conflict:** De brief beschrijft een economische en sociale boycot van een NSB-ondernemer, groenteboer G. Scheepers. Groothandelaren weigeren hem kwaliteitswaren te leveren omdat hij "bekend staat als NSB-er".
  • De klacht over ongelijkheid: De NSB-functionaris Grote ergert zich aan het feit dat een "anti-nationaalsocialistische" concurrent, J.M. Fontij, nota bene bevoorraad wordt door de Duitse Wehrmacht en daardoor een grote voorraad heeft, terwijl hij NSB-klanten de deur wijst.
  • Maatschappelijke druk: Het document illustreert de sterke sociale isolatie van collaborateurs in 1942. Niet alleen Scheepers wordt geboycot, ook zijn klanten (NSB-ers) kunnen nergens anders terecht omdat zij in de kleine gemeenschap bekend zijn en geweigerd worden.
  • Instrumentalisering van de bezetter: De NSB vraagt de NSDAP om in te grijpen door de distributiekanalen te manipuleren: gunsten (Wehrmacht-contracten) voor partijgenoten en straffen (uitsluiting) voor tegenstanders.
  • Opvallende taalfouten: De tekst bevat diverse typefouten en germanismen (bijv. "deiser" i.p.v. "dieser", "special" i.p.v. "speziell", "exdurch", "bliebt"), wat vaker voorkwam bij haastige vertalingen binnen de partijbureaus. * Tijdsbeeld: Juni 1942 was een periode waarin de bezetting verhardde. De NSB probeerde haar macht op lokaal niveau te consolideren, maar stuitte op breed maatschappelijk verzet in de vorm van boycots.
  • Locatie: Nieuwer-Amstel (tegenwoordig grotendeels Amstelveen) was een strategische gemeente direct onder de rook van Amsterdam. De genoemde adressen (Amstelveenscheweg, Amsterdamscheweg) waren belangrijke verbindingswegen.
  • Organisaties: De brief toont de wisselwerking tussen de NSB (de Nederlandse politieke tak) en de NSDAP Arbeitsbereich (de Duitse organisatie die toezicht hield op de nazificering van Nederland).
  • Jeugdstorm: De vermelding dat de kinderen van Scheepers lid zijn van de "Nederlandsche Jeugdstorm" diende om de ideologische betrouwbaarheid van het gezin te onderstrepen en de noodzaak voor hulp te vergroten.
  • Distributie: Tijdens de oorlog was de toewijzing ("Zuweisung") van goederen strikt gereguleerd. Controle over deze toewijzingen was een machtig politiek wapen. De brief toont de wisselwerking tussen de NSB (de Nederlandse politieke tak) en de NSDAP Arbeitsbereich (de Duitse organisatie die toezicht hield op de nazificering van Nederland).

Samenvatting

  • Kern van het conflict: De brief beschrijft een economische en sociale boycot van een NSB-ondernemer, groenteboer G. Scheepers. Groothandelaren weigeren hem kwaliteitswaren te leveren omdat hij "bekend staat als NSB-er".
  • De klacht over ongelijkheid: De NSB-functionaris Grote ergert zich aan het feit dat een "anti-nationaalsocialistische" concurrent, J.M. Fontij, nota bene bevoorraad wordt door de Duitse Wehrmacht en daardoor een grote voorraad heeft, terwijl hij NSB-klanten de deur wijst.
  • Maatschappelijke druk: Het document illustreert de sterke sociale isolatie van collaborateurs in 1942. Niet alleen Scheepers wordt geboycot, ook zijn klanten (NSB-ers) kunnen nergens anders terecht omdat zij in de kleine gemeenschap bekend zijn en geweigerd worden.
  • Instrumentalisering van de bezetter: De NSB vraagt de NSDAP om in te grijpen door de distributiekanalen te manipuleren: gunsten (Wehrmacht-contracten) voor partijgenoten en straffen (uitsluiting) voor tegenstanders.
  • Opvallende taalfouten: De tekst bevat diverse typefouten en germanismen (bijv. "deiser" i.p.v. "dieser", "special" i.p.v. "speziell", "exdurch", "bliebt"), wat vaker voorkwam bij haastige vertalingen binnen de partijbureaus.

Historische Context

  • Tijdsbeeld: Juni 1942 was een periode waarin de bezetting verhardde. De NSB probeerde haar macht op lokaal niveau te consolideren, maar stuitte op breed maatschappelijk verzet in de vorm van boycots.
  • Locatie: Nieuwer-Amstel (tegenwoordig grotendeels Amstelveen) was een strategische gemeente direct onder de rook van Amsterdam. De genoemde adressen (Amstelveenscheweg, Amsterdamscheweg) waren belangrijke verbindingswegen.
  • Organisaties: De brief toont de wisselwerking tussen de NSB (de Nederlandse politieke tak) en de NSDAP Arbeitsbereich (de Duitse organisatie die toezicht hield op de nazificering van Nederland).
  • Jeugdstorm: De vermelding dat de kinderen van Scheepers lid zijn van de "Nederlandsche Jeugdstorm" diende om de ideologische betrouwbaarheid van het gezin te onderstrepen en de noodzaak voor hulp te vergroten.
  • Distributie: Tijdens de oorlog was de toewijzing ("Zuweisung") van goederen strikt gereguleerd. Controle over deze toewijzingen was een machtig politiek wapen.

Locaties

Nieuwer-Amstel (tegenwoordig grotendeels Amstelveen) was een strategische gemeente direct onder de rook van Amsterdam. De genoemde adressen (Amstelveenscheweg Amsterdamscheweg) waren belangrijke verbindingswegen.

Organisaties

De brief toont de wisselwerking tussen de NSB (de Nederlandse politieke tak) en de NSDAP Arbeitsbereich (de Duitse organisatie die toezicht hield op de nazificering van Nederland).

Gerelateerde Documenten 6