Archief 745
Inventaris 745-369
Pagina 526
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte doorslag van een brief (afschrift), opgesteld in het Duits.

19 juni 1942. Van: Niewerth, Stützpunktleiter van de N.S.D.A.P. (Arbeitsbereich Niederlande), Stützpunkt Nieuwer-Amstel. Aan: Kreisleitung Nordholland van de N.S.D.A.P., Amsterdam.

Origineel

Getypte doorslag van een brief (afschrift), opgesteld in het Duits. 19 juni 1942. Niewerth, Stützpunktleiter van de N.S.D.A.P. (Arbeitsbereich Niederlande), Stützpunkt Nieuwer-Amstel. Kreisleitung Nordholland van de N.S.D.A.P., Amsterdam. A f s c h r i f t .

Abschrift.
d.B.

N.S.D.A.P.Arbeitsbereich id..Niederlanden
Stützpunkt " Nieuwer-Amstel ".

den 19. Juni 1942.

Aan die Kreisleitung Nordholland
Geschäftsleitung.
Amsterdam.

Betr. unhaltbare Zustände im Gemüsehandel.

Der Bevollmächtigte der N.S.B. soziale Angelegenheiten in Nw.Amstel , Kamerda J.W. Grote , Amsterdamscheweg 458, hat zu obengenannter Angelegenheit ein Schreiben an mich gerichtet.
In der Anlage erhalten Sie dies Schreiben im Original nebst einigen deutsche über-setzungen mit der Bitte um sofortige Weiterleitung an die Leitung der Arbeitsbe-reich der N.S.D.A.P. , Den Haag.
Am den Herrn Beauftragten für die Provinz Nordholland in Haarlem habe ich eine Kopie direkt zugehen lassen.
Zur Angelegenheit slebst muss ich bemerken, dass der genannte Gemüsehändler Scheepers tatsächlicht seit längerer Zeit Gemüse udrgl fast nicht bekommen kann u und somit auch die von siener bisherigen Kundschaft übriggebliebenen N.S.B. -Ka-meraden nicht entsprechend zu beliefern in der Lage ist; es ist dadurch für diese ein unhaltbarer Zustand eingetreten.
Da nach Meinug des Kameraden Grote von holländischer Seite keine Abhilfe zu er-warten ist, bitter er um Eingreifen deutscherseits.
Betreffs des im Schreiben genannten Gemüsehändlers J.M.Fontijn, Amstelveenscheweg 759, Post Amsterdam-Zuid, kann ich mitteilen, dass dieser nach meinem Information tatsächlich anti eingestellt ist; als gerissener Geschäftsmann versteht er es aber da ja bekannterweise " Geld stinkt nicht " - dort wo es nötig ist, das gegenteil vorzutäuschen; vor allen Dingen gegenüber der Deutschen Wehrmacht, die ja ein sehr guter Abnehmer und Zahler ist. Er schaut sich auch nicht, die gegebe-nen Vorschriften unbeachtet zu lassen und so hat man ihn im Laufe voriger Woche dabei ertappt, als er etwa 30 Kisten Spinat vom Erzeuger direkt kaufte; ob eine Verfolgung gerichtlicherseits stattgefunden hat, entzieht sich meiner Kenntnis.
Meinerseits befürworte ich gern jede nur mögliche Massregel, durch die dem Gemü-sehändler Scheepers, Amsterdamscheweg 468 A, Nw.Amstel, und dadurch seinem Ab-nehmers N.S.B. Kameraden sowie auch deutsche Volksgenossen, schnellstens geholfen werden kann.
Ich darf um eine kurze Mitteilung bitten, ob in diesen speciellem Fall, als wie auch in Allgemeinem geholfen werden kann.

Heil Hitler,

( gez.). Niewerth.
Stützpunktleiter.

--- Dit document is een rapport van de plaatselijke NSDAP-leider in Nieuwer-Amstel aan het regionale hoofdkwartier in Amsterdam. De kern van de zaak is een economisch-politiek conflict in de lokale groentehandel.

  1. Protectoraat en Collaboratie: De brief illustreert de nauwe samenwerking tussen de NSB (vertegenwoordigd door Kamerad Grote) en de Duitse NSDAP. Wanneer de NSB haar zin niet krijgt bij de reguliere Nederlandse instanties ("holländischer Seite"), schakelen ze de Duitse bezetter in om druk uit te oefenen.
  2. Economische strijd: Er worden twee handelaren tegenover elkaar gezet. Scheepers (Amsterdamscheweg 468A) wordt neergezet als de 'goede' handelaar die NSB'ers en Duitsers bedient, maar geen voorraad krijgt. J.M. Fontijn (Amstelveenscheweg 759) wordt beschreven als "anti" (anti-Duits), maar hypocriet omdat hij wel aan de Wehrmacht verkoopt voor het geld.
  3. Zwarte handel: Fontijn wordt beschuldigd van illegale praktijken, specifiek het direct opkopen van 30 kisten spinazie bij een teler (buiten de officiële veiling om). Dit wordt gebruikt als munitie om de Duitse autoriteiten te laten ingrijpen ten gunste van de pro-Duitse handelaar.

--- In juni 1942 was de Duitse bezetting van Nederland in een verhardende fase beland. Voedselvoorziening en distributie waren streng gereguleerd. Voor handelaren was het essentieel om goede banden te hebben met de bezetter om aan voorraden te komen.

De "Arbeitsbereich Niederlande" van de NSDAP hield toezicht op Duitsers in Nederland en fungeerde als schakel tussen de Duitse politieke top en de Nederlandse samenleving, vaak in nauwe samenwerking met de NSB. Nieuwer-Amstel (het huidige Amstelveen) was een plek waar relatief veel NSB-aanhangers en Duitse functionarissen woonden. De brief laat zien hoe op lokaal niveau politieke ideologie werd gebruikt om de markt te beïnvloeden en tegenstanders uit te schakelen door hen te beschuldigen van zowel politieke onbetrouwbaarheid als economische delicten (zwarte handel).

Samenvatting

Dit document is een rapport van de plaatselijke NSDAP-leider in Nieuwer-Amstel aan het regionale hoofdkwartier in Amsterdam. De kern van de zaak is een economisch-politiek conflict in de lokale groentehandel.

  1. Protectoraat en Collaboratie: De brief illustreert de nauwe samenwerking tussen de NSB (vertegenwoordigd door Kamerad Grote) en de Duitse NSDAP. Wanneer de NSB haar zin niet krijgt bij de reguliere Nederlandse instanties ("holländischer Seite"), schakelen ze de Duitse bezetter in om druk uit te oefenen.
  2. Economische strijd: Er worden twee handelaren tegenover elkaar gezet. Scheepers (Amsterdamscheweg 468A) wordt neergezet als de 'goede' handelaar die NSB'ers en Duitsers bedient, maar geen voorraad krijgt. J.M. Fontijn (Amstelveenscheweg 759) wordt beschreven als "anti" (anti-Duits), maar hypocriet omdat hij wel aan de Wehrmacht verkoopt voor het geld.
  3. Zwarte handel: Fontijn wordt beschuldigd van illegale praktijken, specifiek het direct opkopen van 30 kisten spinazie bij een teler (buiten de officiële veiling om). Dit wordt gebruikt als munitie om de Duitse autoriteiten te laten ingrijpen ten gunste van de pro-Duitse handelaar.

Historische Context

In juni 1942 was de Duitse bezetting van Nederland in een verhardende fase beland. Voedselvoorziening en distributie waren streng gereguleerd. Voor handelaren was het essentieel om goede banden te hebben met de bezetter om aan voorraden te komen.

De "Arbeitsbereich Niederlande" van de NSDAP hield toezicht op Duitsers in Nederland en fungeerde als schakel tussen de Duitse politieke top en de Nederlandse samenleving, vaak in nauwe samenwerking met de NSB. Nieuwer-Amstel (het huidige Amstelveen) was een plek waar relatief veel NSB-aanhangers en Duitse functionarissen woonden. De brief laat zien hoe op lokaal niveau politieke ideologie werd gebruikt om de markt te beïnvloeden en tegenstanders uit te schakelen door hen te beschuldigen van zowel politieke onbetrouwbaarheid als economische delicten (zwarte handel).

Locaties

Nieuwer-Amstel (tegenwoordig Amstelveen).

Gerelateerde Documenten 6