Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift). 5 augustus 1942. De gezamenlijke kleine neringdoenden van de Bond van groenten en fruitbedrijf "Algemeen Belang". Bureau Economische Zaken, Amsterdam. Amsterdam 5. 8. 42.
[Stempel: BUREAU ECONOMISCHE ZAKEN | GROEP B | DOCC 11/42 | AGENDA 1942 | LR. B | LR. No. 840 | LR. E.Z.]
Wel Ed Heer.
Uit naam van kleinen nering doenders in het groenten en fruit bedrijf, zoo doen wij langs deze een vriendelijk doch dringend beroep op Uw, ons in deze benarde tijd eventueelen bijstand te willen verleenen, o.a. voor het volgende.
Zoo het Uw bekend is, is er geweldige schaarschte in groenten. Nu doen er zich verschijnselen voor, welke voor controle in aanmerking komen.
Zoo zijn er groentelui die voor bestelling 10 à 15 kistjes het zij andijvie of wortelen. Dit moet dan voor ziekenhuizen of voor den "Duitschen Instantie" zijn bestemd.
In plaats dan van 10 kistjes, worden er 100 kistjes aan hen afgegeven, zoo dat zei er 90 kistjes overhouden, welken zei in den zwarte handel van de hand doen, het welk ons belemmert in het zaken doen, zoo dat het bestaan voor ons onmogelijk wordt, door deze handelswijze.
Vertrouwende als dat ons verzoek grondig onderzocht zal worden, zoo dat wij gezamelijk aan een zuivere verdeeling zouden kunnen rekenen, en teekenen wij bij voorbaat onze hartelijke dank.
De gezamelijke kleinen neringdoenden v/d Bond van groenten en fruitbedrijf.
"Algemeen Belang".
[Aantekening in rode inkt rechtsonder:]
Is dit niet bestemd voor Markthalle? De brief is een noodkreet van kleine zelfstandige ondernemers (groenteboeren) tijdens de Duitse bezetting. De kern van de klacht betreft fraude bij de distributie van schaarse goederen. Volgens de schrijvers maken bepaalde handelaren misbruik van de situatie door grote hoeveelheden groenten te claimen onder het voorwendsel dat deze bestemd zijn voor ziekenhuizen of de Duitse bezetter ("Duitschen Instantie").
In werkelijkheid wordt slechts een fractie hiervan legaal geleverd, terwijl het overschot (in het voorbeeld 90 van de 100 kistjes) op de zwarte markt wordt verkocht. Dit creëert een oneerlijk speelveld waardoor de bonafide kleine ondernemer, die zich aan de regels houdt, geen voorraad krijgt en in zijn voortbestaan wordt bedreigd. De toon is formeel en beleefd, maar de wanhoop over de "benarde tijd" is duidelijk voelbaar. In 1942 was de schaarste in bezet Nederland groot en was het distributiestelsel volledig van kracht. Het Bureau Economische Zaken van de gemeente Amsterdam hield zich bezig met de regulering van de handel en de handhaving van prijsvoorschriften.
De opmerking in het rood ("Is dit niet bestemd voor Markthalle?") verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. Dit was het centrale punt waar de aanvoer en distributie van groenten en fruit plaatsvond. De ambtenaar die de brief ontving, vroeg zich hiermee af of de klacht niet direct door de directie van de Markthallen afgehandeld had moeten worden, aangezien daar de fysieke uitgifte van de "kistjes" plaatsvond. De brief geeft een zeldzaam inkijkje in de corruptie en de onderlinge spanningen binnen de detailhandel tijdens de oorlogsjaren. Gemeente Amsterdam