Handgeschreven brief (vermoedelijk een anonieme aangifte/verklikking). 28 december 1942. [Bovenaan de pagina, handgeschreven en stempels:]
Amsterdam 28/ 12 42
No 2c/77/1 M. 13829
[Stempel:] M.M.
[In rode inkt:] Ter [?] / 967
[In potlood:] mp/ [?]
[Rode stempel met kader:] Handellen / mi.

[Hoofdtekst:]
Wel Ed[elen]!

Ondergetekende geeft aan
U te kennen de zwarte
handel die op de Groentemarkt
elke dag gebeurt waar U
welligt niets van weet en
alsbovens naar de prijzen om
meer te krijgen ook d[eze] stel
ik U op de hoogte het betreft
hoofdzakelijk 2 personen die
ik weet namelijk Maks
Haarlemst. Eénstatenstraat
en Jansen steenplaats
Albert Cuypstraat die men
den zegt in 14 dagen en
die Jansen in geen 4 weken
op hun plaats geweest
daar zij elke dag tuin

[Onderaan:] 202 * Inhoud: De schrijver van de brief klaagt over "zwarte handel" op de Amsterdamse Groentemarkt. Er worden specifiek twee namen genoemd: een zekere Maks uit de "Eénstatenstraat" (mogelijk wordt de Van der Helststraat of een vergelijkbare naam bedoeld) en een Jansen van de Albert Cuypstraat.
* Kern van de beschuldiging: De aangegeven personen zouden hun officiële standplaatsen al langere tijd verlaten hebben (respectievelijk 14 dagen en 4 weken) om zich bezig te houden met illegale handel ("tuin" verwijst hier waarschijnlijk naar de handel in tuinbouwproducten buiten de officiële kanalen om).
* Schrift en stijl: Het handschrift is een courant midden-20e-eeuws Nederlands cursief. De taal bevat enkele grammaticale onvolkomenheden ("alsbovens", "den zegt"), wat duidt op een schrijver uit de volksklasse. Opvallend is het gebruik van donkerblauwe inkt om de namen en adressen te onderstrepen en te verduidelijken, mogelijk gedaan door een ambtenaar die de brief in behandeling nam. * Tweede Wereldoorlog: De brief dateert uit december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Voedsel en goederen waren schaars en gingen "op de bon" (distributie).
* Zwarte Handel: Door de schaarste ontstond een enorme illegale markt. De bezetter en de collaborerende overheid traden hier hard tegen op.
* Verklikking: Het fenomeen van de anonieme verklikkerbrief was wijdverspreid tijdens de bezetting. Burgers gaven elkaar aan uit nijd, rechtsgevoel of eigenbelang. Dit document is een direct bewijs van de sociale spanningen en de controlemaatschappij in oorlogstijd. De stempels en nummers bovenin tonen aan dat de melding serieus werd geregistreerd door de betreffende instanties (waarschijnlijk de politie of de Prijsbeheersing). Politie