Getypte prijslijst voor levensmiddelen (marktoverzicht).
Origineel
Getypte prijslijst voor levensmiddelen (marktoverzicht). Maart 1942. [Bovenaan rechts, handgeschreven:]
Extra
[Getypt:]
Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten groenten, fruit en aardappelen in de maand Maart 1942.
No.5/1/7 M.1942.
| Artikel | Eenheid | Kwal. | Winkelprijs Hoogste | Winkelprijs Laagste |
|---|---|---|---|---|
| Andijvie | struik | 1 | 8 | 6 |
| " | " | 2 | 5 | 3 |
| Gekookte bieten | kg. | 1 | 21 | 21 |
| " | " | 2 | 18 | 18 |
| Brusselsch lof | " | 1 | 47 | 41 |
| " | " | 2 | 41 | 36 |
| Komkommers | stuk | 1 | 72 | 68 |
| " | " | 2 | 55 | 54 |
| Bloemkool | " | 1 | 50 | 48 |
| " | " | 2 | 45 | 33 |
| Boerenkool | kg. | 1 | 14 | 14 |
| " | " | 2 | 12 | 10 |
| Spruitkool | " | 1 | 50 | 44 |
| " | " | 2 | 40 | 34 |
| Roode kool | " | 1 | 15 | 14 |
| " | " | 2 | 15 | 14 |
| Savoie kool | " | 1 | 15 | 13 |
| " | " | 2 | 15 | 13 |
| Witte kool | " | 1 | 12 | 11 |
| " | " | 2 | 12 | 11 |
| Koolrapen | " | 1 | 9 | 8 |
| " | " | 2 | 9 | 8 |
| Kropsla | krop | 1 | 22 | 20 |
| " | " | 2 | 19 | 18 |
| Raapstelen | bos | 1 | 9 | 7 |
| " | " | 2 | 9 | 7 |
| Rabarber | " | 1 | 40 | 32 |
| " | " | 2 | 25 | 22 |
| Radijs | " | 1 | 13 | 12 |
| " | " | 2 | 13 | 12 |
| Rammenas | stuk | 1 | 9 | 7 |
| " | " | 2 | 9 | 7 |
| Schorseneeren | kg. | 1 | 30 | 30 |
| " | " | 2 | 20 | 20 |
| Spinazie | " | 1 | 75 | 65 |
| " | " | 2 | 75 | 65 |
| Uien | " | 1 | 14 | 13 |
| " | " | 2 | 12 | 12 |
| Wortelen | bos | 1 | 43 | 43 |
| " | " | 2 | 43 | 43 |
| Peen | kg. | 1 | 18 | 17 |
| " | " | 2 | 11 | 11 |
| Zuurkool | " | 24 | 20 | |
| Aardappelen I (Zeeuwsche eigenheimers e.d.) | " | 1 | 8,5 | 8,5 |
| " | " | 2 | 8,5 | 8,5 |
| Aardappelen II (Zeeuwsche bonten en blauwen) | " | 1 | 8,5 | 8,5 |
| " | " | 2 | 8,5 | 8,5 |
| Aardappelen III (Zand- en veenaardappelen) | " | 1 | 8 | 8 |
| " | " | 2 | 7,5 | 7,5 |
| Aardappelen IV (diverse kleisoorten) | " | 1 | 8,5 | 8,5 |
| " | " | 2 | 8,5 | 8,5 |
Opvallend is de geringe marge tussen de hoogste en laagste prijs bij veel producten (zoals uien, wortelen en aardappelen), wat duidt op een streng gereguleerde markt met vastgestelde prijzen. Luxere of schaarsere producten zoals spinazie (75 cent/kg) en komkommers (72 cent/stuk) springen er qua prijs duidelijk uit. De differentiatie in aardappelsoorten (Zeeuwse klei versus zand/veen) onderstreept het belang van dit volksvoedsel en de specifieke waardering voor verschillende bodemsoorten. Dit document stamt uit maart 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de economie volledig gericht op de oorlogsvoering en was er sprake van toenemende schaarste. Om inflatie en zwarte handel in te dammen, voerde de bezetter (via de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening) een strikt systeem van distributie en prijsbeheersing in.
Dergelijke prijslijsten waren essentieel voor zowel winkeliers als controleurs om te waarborgen dat de vastgestelde maximumprijzen niet werden overschreden. Maart is een typische overgangsmaand waarin de laatste wintervoorraden (kolen, bieten, aardappelen) worden aangevuld met de eerste vroege lentegroenten zoals kropsla en raapstelen. De handgeschreven notitie "Extra" zou kunnen verwijzen naar een aanvulling op de reguliere rantsoenen of een specifieke prijsaanpassing.
Samenvatting
Het document is een gedetailleerd prijsoverzicht dat inzicht geeft in de kosten van levensonderhoud in de vroege jaren '40. De prijzen worden vermeld in centen (bijv. 8,5 cent voor een kilo aardappelen). Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen twee kwaliteitsklassen voor bijna elk product.
Opvallend is de geringe marge tussen de hoogste en laagste prijs bij veel producten (zoals uien, wortelen en aardappelen), wat duidt op een streng gereguleerde markt met vastgestelde prijzen. Luxere of schaarsere producten zoals spinazie (75 cent/kg) en komkommers (72 cent/stuk) springen er qua prijs duidelijk uit. De differentiatie in aardappelsoorten (Zeeuwse klei versus zand/veen) onderstreept het belang van dit volksvoedsel en de specifieke waardering voor verschillende bodemsoorten.
Historische Context
Dit document stamt uit maart 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de economie volledig gericht op de oorlogsvoering en was er sprake van toenemende schaarste. Om inflatie en zwarte handel in te dammen, voerde de bezetter (via de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening) een strikt systeem van distributie en prijsbeheersing in.
Dergelijke prijslijsten waren essentieel voor zowel winkeliers als controleurs om te waarborgen dat de vastgestelde maximumprijzen niet werden overschreden. Maart is een typische overgangsmaand waarin de laatste wintervoorraden (kolen, bieten, aardappelen) worden aangevuld met de eerste vroege lentegroenten zoals kropsla en raapstelen. De handgeschreven notitie "Extra" zou kunnen verwijzen naar een aanvulling op de reguliere rantsoenen of een specifieke prijsaanpassing.