Handgeschreven brief (klacht). (Pagina 1)
bij bedoelde koopman en vroeg
de prijs wat zij voor 5 Bloemkolen
moest geven hij vroeg haar 75 ct.
en zij bood hem 62 ½ ct. Ze kreeg
ze niet wilde weggaan. maar wat
hoorde mijne Dochter – iets vreeselijks
hij voegde mijne Vrouw het is te
vreeselijk om het uit te drukken
Krijg de Fieves en kocht van
zelfs bij een ander Koopman
maar op dat zelfde Moment
passeert mijn Schoonzoon en
voegde de Koopman hem toe
ja hebt een aardige Schoonmoeder
de Colera zal zal ze krijgen
dat mijn schoonzoon stond versteld
en verbaast van die woorden
Geachte Heer Directeur Ik
vraag UEdl. af is dat optreden
van een koopman tegen over
de Marktbezoekers. Zijn
dergelijke kooplieden waard op
een markt te staan naar mijn
bescheide meening bij het woord

(Pagina 2)
af. Neen. en zijn dergelijke
kooplieden waard een flinke
afstraffing te ondergaan
met een beleefd verzoek tot
Uw Edl. er een goede Nota
daarvan te willen nemen.
Verblijf ik Hoogachtend
W.M. Gaarkeuken
Marnixstraat
Nº 72 A II
Zuid Alhier De brief is een formele klacht van een burger (W.M. Gaarkeuken) over het wangedrag van een marktkoopman. Het incident begon met een onenigheid over de prijs van vijf bloemkolen (een verschil tussen 75 cent en een bod van 62,5 cent). Wanneer de vrouw van de schrijver en haar dochter weg willen lopen zonder de koop te sluiten, uit de koopman grove beledigingen en verwensingen.

De koopman wenst de vrouw de "Fieves" (een verbastering of verschrijving van tyfus/tiefus) en de "Colera" (cholera) toe. Zelfs de schoonzoon van de schrijver, die toevallig passeert, wordt aangesproken met de sarcastische opmerking over zijn "aardige schoonmoeder". De schrijver is diep geschokt door dit onfatsoenlijke gedrag en verzoekt de directeur van de markt om maatregelen ("een flinke afstraffing") en vraagt zich af of zulke lieden wel een standplaats op de markt verdienen. De brief weerspiegelt de sociale omgangsvormen en de marktcultuur van de late 19e of vroege 20e eeuw. In deze periode waren ziektes als cholera en tyfus nog een reëel en angstaanjagend gevaar voor de volksgezondheid; het gebruik van deze ziektes als krachtterm ("krijg de...") was dan ook zeer beledigend en agressief.

De ondertekenaar woont in de Marnixstraat in Amsterdam (vermeld als "Alhier", "Zuid"). De formele toon ("Uw Edelachtbare", "Hoogachtend") contrasteert scherp met de geciteerde grove taal van de marktkoopman, wat de ernst van de klacht voor de schrijver benadrukt. Het document is een mooi voorbeeld van een 'alledaags' conflict dat via de officiële weg werd beslecht in een tijd dat burgerlijk fatsoen hoog in het vaandel stond. W.M. Gaarkeuken Marktwezen