Ambtelijk advies / Brief Advies op No 25/101. M 39.

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.

Naar aanleiding van bijgaand verzoek van de losse plaatshouders M. Hale, B. Spoenteman en Q. van Cleef, respectievelijk plaats 212, 206 en 210 markt Albert Cuypstraat, diene het volgende:

Bovengenoemde kooplieden zijn zgn. schrijfplaatshouders.

Op grond hunner ancienniteitsrechten komen zij dagelijks als eerstelingen aan de beurt om de open blijvende kernplaatsen te bezetten.

Vrijwel het gehele jaar kunnen zij dientengevolge met hun fruitwaren een plaats innemen op de zgn. eerste markt, waarop zij zich dan ook geheel hebben ingesteld.

Gezien de ruime faciliteiten betreffende plaatsbezetten, welke de laatste jaren aan de steuntrekkers worden verleend, is zulks mogelijk geworden.

Echter komt het voor, dat deze menschen toch nog enkele maanden van het jaar, nl. in het hoogseizoen, de markt wenschen te bezoeken, hetgeen tot gevolg heeft, dat de trouwe kooplieden voor hen moeten verdwijnen, * Inhoud: Het document betreft een klacht of advies over de verdeling van standplaatsen op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. Drie specifieke fruithandelaren (Hale, Spoenteman en Van Cleef) hebben de status van 'schrijfplaatshouder'. Dit hield in dat zij geen vaste plek hadden, maar op basis van hun anciënniteit (dienstjaren) elke ochtend vooraan in de rij stonden voor de beste vrijgebleven plekken ('kernplaatsen').
* Probleemstelling: De schrijver signaleert een conflict tussen deze reguliere 'trouwe' kooplieden en 'steuntrekkers' (werklozen die een uitkering ontvingen). Vanwege sociale maatregelen kregen steuntrekkers blijkbaar makkelijker toegang tot marktplaatsen. Het probleem ontstond in het hoogseizoen: de steuntrekkers, die de rest van het jaar wellicht niet kwamen, claimden dan hun rechten, waardoor de dagelijkse handelaren hun vertrouwde plek moesten afstaan.
* Terminologie:
* Schrijfplaatshouders: Handelaren die dagelijks werden 'ingeschreven' voor een plek, in tegenstelling tot vaste plaatshouders.
* Steuntrekkers: Mensen die in de crisistijd (jaren '30) afhankelijk waren van de steun (sociale bijstand).
* Eerste markt: De meest gewilde locaties of de voorrangsregeling bij de marktindeling. Dit document biedt een inkijkje in de complexe marktregulering van Amsterdam tijdens het interbellum (tussen de twee wereldoorlogen). De Albert Cuypmarkt was toen al een vitale handelsplek. In de jaren '30 probeerde de overheid de armoede te bestrijden door werklozen toe te staan op de markt te handelen. Dit leidde echter vaak tot frictie met de beroepshandelaren, die vonden dat hun loyaliteit en jarenlange aanwezigheid hen meer rechten gaf dan de incidentele verkopers die alleen in het gunstige hoogseizoen kwamen opdagen.