Notulen van een vergadering (getypt). 5 januari 1943. Notities van een vergadering op 5 Januari 1943 van den Directeur, de heer Sixma, den Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden, de heer P. van Meurs, den Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening, den Heer Ter Hoege, den waarnemend Directeur van het Marktwezen, den Heer J.J. Sieburgh, den Bureauchef, den Heer van Duinhoven met de grossiers der Centrale Markt, de Heeren Dijkstra, Kramer en Bood.

----------------------------------------------------------------------------------------------------

Onderwerp: contract winteropslag 1942/1943.

De Heer Van Meurs deelt mede, dat hij in antwoord op den brief aan de Combinatie van grossiers, in welken brief de punten waren opgenomen, voor de te maken overeenkomst, een concept-overeenkomst van de Combinatie heeft ontvangen, welke belangrijk afwijkt van de punten, opgenomen in bovenvermelden brief. Dit kan echter niet den gang van zaken zijn. De Gemeente maakt namelijk uiteindelijk het definitieve contract, dat dan aan de Combinatie ter teekening zal worden voorgelegd.

De verschillen tusschen beide stukken zullen thans punt voor punt worden behandeld.

( in bijlage van deze notities worden de verschilpunten overgelegd; bij elk verschilpunt is een letter geplaatst, verwijzende naar de hierover in deze vergadering gevoerde discussies(.

a. Met de redactie van de Combinatie kan de Gemeente geen genoegen nemen. De handelsdaad gebeurt door de Combinatie van grossiers, namelijk het koopen en verkoopen. Dit beteekent dus "voor eigen rekening en normale risico's". Dit heeft alleen de bedoeling om het terrein nader af te bakenen. Deze clausule stond ook het vorige jaar in het contract. Alleen de extra risico's welke aan den opslag zijn verbonden, zijn voor rekening van de Gemeente en in het ontwerp der Gemeente nader gepreciseerd. Het ligt niet in de bedoeling om het karakter van het contract te veranderen, van daar dat in hoofdlijnen de bepalingen van het contract van het vorige jaar zijn gevolgd.

De Heer Kramer de zaak ligt thans juist geheel anders dan vorig jaar. Vorig jaar was met de Combinatie voor een vast bedrag (14000.-) de geheele zaak afgemaakt en daarvoor droeg de Combinatie alle risico's. Thans toucheert de Gemeen- Dit document verslaat een zakelijk geschil tussen het Amsterdamse gemeenteapparaat en een collectief van groothandelaren (de "Combinatie") over de opslag van levensmiddelen tijdens de winter van 1942-1943.

De kern van het conflict draait om de risicoverdeling. De heer Van Meurs (namens de gemeente) houdt vast aan de hiërarchische verhouding: de gemeente stelt het contract op en de grossiers tekenen. Hij wil dat de grossiers de normale handelsrisico's dragen, terwijl de gemeente enkel de 'extra' risico's van de opslag dekt. De heer Kramer (namens de grossiers) protesteert hiertegen, omdat de financiële afspraken dit jaar fundamenteel anders zijn dan het jaar ervoor, waardoor de grossiers minder geneigd zijn alle risico's op zich te nemen. Het document dateert uit januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode een kritieke en streng gereguleerde aangelegenheid. De "Centrale Markt" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) speelde een cruciale rol in de distributie van schaarse goederen.

De bemoeienis van de "Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden" en de "Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening" toont aan hoe de overheid de grip op de voedselketen probeerde te behouden om tekorten en zwarte handel tegen te gaan. De spanning tussen de commerciële belangen van grossiers en de dwingende voorwaarden van de overheid onder bezettingstijd is in deze notulen duidelijk voelbaar. De winter van 1942-1943 was weliswaar niet zo extreem als de Hongerwinter (1944-1945), maar de schaarste nam in deze periode wel snel toe.