Notulen/notities van een ambtelijke bespreking. 30 november 1942. Notities van een bespreking van den waarnemend directeur, den Heer J.J. Sieburgh, den gemeentelijken Adviseur voor voedings- en distributieaangelegenheden, den Heer P. van Meurs, den Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening, den Heer Ter Hoege, den Bureauchef van het marktwezen, den Heer H. van Duinhoven met de Heeren P. van Es en G. Kramer, groothandelaren der Centrale Markt op 30 November 1942.

O n d e r w e r p : Opslag van vatgroenten op de Centrale Markt.

De Heer Van Es deelt mede, dat de fabrikanten wel bereid zijn om 1.000 vaten zuurkool naar Amsterdam te sturen, doch zij hebben het voorbehoud gemaakt, dat deze zending niet extra voor Amsterdam wordt bestemd, doch dat deze wordt afgetrokken van het gedeelte, dat in de maanden Februari en Maart anders normaal naar Amsterdam zou worden gezonden. Bovendien vragen de fabrikanten voor fusthuur ƒ 3,- per vat en ƒ 25,- per vat statiegeld. De Heer Van Es legt een brief over van de zuurkoolfabrikanten, waarin een en ander nader staat omschreven. Spreker deelt nog mede, dat de handel van plan is om de zuurkool om de drie weken te doen rouleeren, zoodat er steeds een versch product aan de markt ligt. Voor de bemoeiingen der Combinatie op de Centrale Markt wordt ƒ 2,50 per vat gevraagd, zoodat de totale kosten voor de Gemeente op ƒ 5,50 zullen komen.

De Heer Van Meurs memoreert den gang van zaken van verleden jaar. De Gemeente betaalde toen een vergoeding van ƒ 2,- per vat, doch geconstateerd moest worden, dat de vaten in vele gevallen niet op de Centrale Markt aanwezig waren. Thans blijkt opnieuw, dat alle risico's van den opslag voor rekening van de Gemeente komen, terwijl de baten uitsluitend aan den handel ten goede zullen komen. De prijs der vatgroenten gaat toch in den loop der maanden regelmatig omhoog, waarvan de handel profiteert. Vaststaat, dat de opslag geen zaakje moet worden voor den handel. De bedoeling is, dat alleen de extra kosten in rekening moeten worden gebracht. De Gemeente staat principieel op het standpunt, dat zij zich niet op het terrein van den handel moet gaan

[tekst breekt hier af] Dit document legt een zakelijk conflict bloot tussen het gemeentebestuur van Amsterdam en de commerciële groothandel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het centrale punt van discussie is de opslag van 1.000 vaten zuurkool.

De handelaren (vertegenwoordigd door Van Es) stellen zware voorwaarden: de vaten zijn geen extra voorraad maar een vervroegde levering van het normale quotum, en zij vragen aanzienlijke vergoedingen voor fusthuur en administratie ("bemoeiingen").

De reactie van de heer Van Meurs is scherp en kritisch. Hij wijst op misstanden uit het voorgaande jaar (betaalde vaten die fysiek niet aanwezig waren) en beticht de handel ervan de risico's bij de overheid te leggen terwijl zij zelf de winst opstrijken door de stijgende marktprijzen. Zijn standpunt is dat de overheid slechts de noodzakelijke onkosten moet dekken om de voedselvoorziening te garanderen, zonder dat de handel hier onevenredig aan verdient. Het document dateert van november 1942, een periode van toenemende schaarste en strikte distributie in het bezette Nederland. Voedselvoorziening was een cruciale taak van het gemeentebestuur om sociale onrust en honger te voorkomen.

Zuurkool was in de wintermaanden een essentieel volksvoedsel vanwege het vitamine C-gehalte. De "Centrale Markt" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van deze distributie. De spanning tussen de "economische ordening" door de overheid (met vaste prijzen en quota) en de winstbejag van private handelaren was in deze jaren een constant punt van wrijving. De toon van Van Meurs reflecteert de frustratie van ambtenaren die probeerden de bevolking te voeden binnen een systeem dat geteisterd werd door prijsstijgingen en tekorten. * Heer J.J. Sieburgh (waarnemend directeur).