Getypte brief op officieel papier. 5 januari 1942. Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd, Afd. Vervoer (gevestigd te 's-Gravenhage, Waalsdorperweg 84). [Rechtsboven handgeschreven:] M Sieburgh
[Daaronder getypt:] HG.

37/1/1 H.
5 Januari 1942.

Attentie Jhr.A.C.Roëll.
het Bureau Voedselvoorziening
in Oorlogstijd,
Afd.Vervoer.
Waalsdorperweg 84,
's-Gravenhage.

Ten vervolge op het onderhoud, dat de H.H.Van Heurs
en Sixma op 2 Januari jl. te Uwen kantore hadden en ingevolge
afspraak, doe ik U onderstaand gegevens toekomen betreffende den
aanvoer van tuindersproducten van de 470 in de omgeving van Am-
sterdam gevestigde tuinders naar de Centrale Markt.
Van deze 470 tuinders vervoeren er 188 hun producten
per paard en wagen of roeibootje, 80 per motorschuitje en 202
per benzine-auto.
Over de maanden April, Mei, Juni en Juli 1941 werden
in totaal aangevoerd 3.072.310 kisten groente waarvan per paard
en wagen of roeibootje 521.888 kisten, zoodat per benzine-auto's
en motorschuitjes in die periode werden aangevoerd 2.550.422 kis-
ten, of gemiddeld per maand 637.605 kisten groente.
De hoeveelheid benzine, welke thans door de Rijksver-
keersinspectie ter beschikking wordt gesteld is zeer gering en
zal in de toekomst nog verminderen, zoodat een en ander met het
toenemende vervoer in 't voorjaar een ernstige stagnatie in de
levensmiddelenvoorziening van Amsterdam zou veroorzaken.
Na terzake gepleegd overleg met de betreffende te
dezer stede optredende instanties bleek, dat het mogelijk was
een 30-tal van de grootste tuindersauto's om te bouwen voor een
installatie met geperst gas. Met dit aantal, zoo noodig aan te
vullen met gerequireerde wagens acht men het vooralsnog mogelijk
(door samenladingen en het meer dan 1 maal per dag rijden van
de auto) het tuindersvervoer op goede wijze te doen plaatsvinden.
Par auto kunnen vervoerd worden ± 200 kisten groente, dat is per
30 auto's en per 25 werkdagen per maand 30 x 200 x 25 is 150.000
kisten per maand en bij 1 maal rijden per dag.
Aangezien de tuinders in het algemeen finantieel niet
bij machte zijn om een ombouwen van benzine- in persgasmotor,
waarmede een bedrag van circa f 1500,- per auto gemoeid is, be-
schikbaar te stellen, verzoek ik U in overweging te willen nemen
om het daarvoor benoodigde kapitaal van circa f 45.000,- ter
beschikking van de tuinders te stellen. * Onderwerp: De brief betreft de dreigende stagnatie van de voedselvoorziening in Amsterdam als gevolg van het nijpende benzinetekort tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Problematiek: Meer dan 2,5 miljoen kisten groenten werden in de zomer van 1941 per gemotoriseerd vervoer naar de Centrale Markt in Amsterdam gebracht. Omdat de benzinerantsoenen door de Rijksverkeersinspectie drastisch worden verlaagd, dreigt dit systeem in het voorjaar van 1942 vast te lopen.
* Oplossing: Het voorstel is om 30 grote vrachtwagens om te bouwen van benzine- naar persgasmotoren. Dit was een gebruikelijke noodoplossing tijdens de bezetting om schaarse vloeibare brandstoffen te omzeilen.
* Financieel aspect: De kosten voor de ombouw bedragen 1.500 gulden per auto. De tuinders kunnen dit niet zelf bekostigen, waardoor een subsidie of kapitaalinjectie van 45.000 gulden wordt aangevraagd.
* Kerngegevens:
* 470 tuinders rond Amsterdam.
* 202 benzine-auto's in gebruik.
* Gemiddeld 637.605 kisten groente per maand. Deze brief illustreert de logistieke uitdagingen van het Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd (BVO) tijdens de Duitse bezetting. Vanaf 1941 werden grondstoffen en brandstoffen steeds schaarser omdat deze door de bezetter werden geconfisqueerd voor de Duitse oorlogsmachine (Arbeitseinsatz en de aanvoer naar het front).

De overschakeling op alternatieve brandstoffen zoals "geperst gas" (vaak lichtgas of methaan in flessen) of houtgas (via generatoren achterop auto's) was een bittere noodzaak om de hongersnood in de steden te voorkomen. Jhr. A.C. Roëll, aan wie de brief gericht is, was een telg uit een invloedrijk adellijk geslacht; mogelijk betreft dit een functionaris binnen het provinciaal bestuur of een specifiek fonds voor de voedselvoorziening. De brief toont de nauwgezette bureaucratische planning die nodig was om de basisvoorzieningen in Nederland tijdens de oorlogsjaren draaiende te houden.