Ambtelijk advies / Rapportage. 25 juli 1939 (genoteerd als 25/VII/1939). Advies op 25/VII/1939.

WelEdelGeleerde Heer Inspecteur
i/h Marktwezen
Alhier.

Naar aanleiding van bijgaande klacht van
W. Schallies, pl. 333 II A C, diene het volgende:
Het is mij bekend, dat op Woensdag 14 Juni '39
tusschen 5 uur en 6 uur nm. een woordenwisseling
heeft plaats gevonden tusschen eenige marktwerkers
en den controleur Beckering, wiens dien dag door
mij de regeling was opgedragen van de z.gn.
5 uurloting vóór de Jac. Westerstraat.
Op 21 Juni d.a.v. zijn deze menschen door
mij onderhouden en hebben zich stipt gehou-
den aan de maatregelen, welke de heer Becke-
ring in het belang van een juiste plaatsrege-
ling meende te moeten toepassen.
Vergeten moet niet worden, dat thans
gelegenheid bestaat op Woensdagavond meer
toezicht te besteden aan de deze markt,
wegens extra toevoeging van een ambtenaar
tusschen 5 en 6 uur.
Voordien was zulks absoluut onmogelijk,
zoodat de kooplieden zich vrijer en naar eigen
inzicht konden bewegen.
Het eenigszins aan banden leggen was dus In dit document rapporteert een ambtenaar van de marktdienst aan zijn inspecteur over een incident dat plaatsvond op de middag van 14 juni 1939. Er was een "woordenwisseling" ontstaan tussen een aantal marktwerkers en controleur Beckering. Het conflict vond plaats tijdens de zogenaamde "5 uurloting" voor de standplaatsen aan de Westerstraat (vermoedelijk de bekende Amsterdamse markt).

De schrijver verdedigt het handelen van controleur Beckering. Hij stelt dat hij de betrokkenen op 21 juni heeft aangesproken ("onderhouden") en dat zij zich daarna aan de regels hielden. De kern van het probleem lijkt te liggen in een overgang naar strenger toezicht: waar kooplieden voorheen meer vrijheid hadden omdat er te weinig personeel was, zorgt de inzet van een extra ambtenaar tussen 5 en 6 uur nu voor een striktere handhaving van de plaatsregeling, wat tot weerstand leidde. Het document dateert van juli 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de organisatie van de Amsterdamse markten (zoals de Westermarkt/Westerstraat) aan strikte regels gebonden om de orde te handhaven en eerlijke kansen te bieden bij de toewijzing van plaatsen via loting.

De term "5 uurloting" verwijst naar het proces waarbij marktkooplieden aan het eind van de dag of voor de volgende dag lootten om hun positie. Het document illustreert de spanning tussen de marktkooplieden, die gewend waren aan een zekere mate van vrijheid door onderbezetting bij de overheid, en de toenemende regulering en handhaving door de marktdienst in de jaren '30. De tekst breekt abrupt af aan het einde van de pagina. W. Schallies Marktwezen