Ambtelijk advies of rapportage betreffende marktplaatsen. Advies op No 25/111/1 M 39

Den Heer Inspecteur
der Marktwezen
Alhier.

Naar aanleiding van bijgaand schrijven van den
filiaalhouder der Fa Jamin, Grote Markt 53 alhier,
diene het volgende:
De plaatsen voor genoemde zaak zijn als vaste
plaats toegewezen aan kooplieden, die niet dezelfde
artikelen verkoopen als in den achterliggenden winkel.
Wel heeft vanaf 14 Apr. 25 tot de intrekking voor
eenige jaren, de koopman N. v. Broek plaats No 3, welke
gelegen is vlak voor het bedoelde perceel, in den zomer
vrijwel dagelijks met het artikel consumptieijs zijn
vaste plaats bezet.
Thans komt het sporadisch voor, nl. op dagen, dat de
vaste plaatshouder als boven bedoeld hun plaats niet
innemen, dat een ijskoopman soms eenige uren
aldaar een plaats als losse plaats krijgt toegewezen,
hetgeen door mij nimmer als concurrentiegeval
t.o.v. de achterliggende zaak is beschouwd, omreden
tegenwoordig de Fa Jamin als bijartikel roomijs
verkoopt.
Het grootste bezwaar bestaat bij de filiaalhouder,
dat ijskooplieden, die voor Jamin venten, wel eens
vóór de zaak aldaar op den marktrand plaats hun * Inhoud: Het document is een reactie op een klacht van een filiaalhouder van de firma Jamin. De kern van het geschil is de aanwezigheid van ijsverkopers op de marktplaats direct voor de winkelpui.
* Argumentatie: De schrijver (vermoedelijk een marktmeester of controleur) legt uit dat de vaste marktplaatsen normaal gesproken worden toegewezen aan handelaren die géén concurrerende waren verkopen. Hoewel een zekere N. v. Broek jarenlang ijs verkocht op die plek, gebeurt dit nu alleen nog sporadisch op "losse plaatsen" wanneer de vaste houder er niet is.
* Oordeel: De ambtenaar ziet dit niet als oneerlijke concurrentie, ondanks dat Jamin inmiddels ook zelf roomijs verkoopt als nevenartikel.
* Opvallend: De tekst breekt onderaan af midden in een zin die lijkt te wijzen op een specifiek probleem met ijsverkopers die nota bene voor Jamin zelf venten op de marktrand, wat blijkbaar tot onvrede leidde bij de filiaalhouder. Dit document biedt een inkijkje in de regelgeving rondom straathandel en markten in de jaren 20 van de vorige eeuw in Nederland (waarschijnlijk Rotterdam of een vergelijkbare grote stad met een Grote Markt). De firma Jamin was in die tijd een zeer dominante speler in de zoetwarensector met honderden filialen. Het spanningsveld tussen de gevestigde winkelier (die huur en belasting betaalt voor een vast pand) en de ambulante handel (de marktkoopman) voor de deur is een klassiek conflict in de stedelijke handelsgeschiedenis. De overgang van "consumptie-ijs" (vaak waterijs of ijs op melkbasis) naar "roomijs" als luxer bijproduct bij Jamin markeert tevens een commerciële ontwikkeling in het assortiment van de firma.