Ambtelijk rapport/brief. 31 juli (vermoedelijk 1939, gezien de stempel "M. 1339 31/7"). Een marktambtenaar of controleur (niet bij naam genoemd op dit blad). Den Heer Inspecteur van het Marktwezen, Alhier. Met 2 bijlagen
№ 25/123 / M. 1339 31/7

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.

Rapport

In verband met bijgaand rapport bericht ik
U het volgende:
De klacht van Broeke houdt tevens in het
"stelen aan gewicht" door aalverkoopers.
Broeke is eveneens aalverkooper, doch heeft
een prima automatisch weegtoestel.
De aal wordt bij hem stuk voor stuk uit de
aalbakken geschept en daarna zonder water
gewogen.
Uit den aard der zaak kan Broeke tegen
zoodanige wijze van verkoop niet op.
Tegen het afloopen der markt, d.i. tusschen
4.30 en 6.00 uur en vooral Zaterdags na 4 uur
is de klacht vrij algemeen.
Herhaaldelijk hebben zoowel de Heer Bakker als
ik getracht een geval te constateeren, doch beiden
zijn hier te bekend dat zulks lukt.
Een contrôle door den heer Bruinink heeft
evenmin resultaat gehad, al was de tijd voor
contrôle heel slecht gekozen en niet op een tijd-
stip gehouden zooals door mij was voorgesteld.
De zaak is te ernstig om niet grondig de kop
ingedrukt te worden. * Kernproblematiek: Het document beschrijft een vorm van marktbedrog ("stelen aan gewicht") door palingverkopers. Terwijl de handelaar Broeke eerlijk weegt met een modern toestel en zonder overtollig water, sjoemelen zijn concurrenten vermoedelijk met het gewicht van het water of ondeugdelijke schalen.
* Handhavingsproblemen: De schrijver merkt op dat effectieve controle moeilijk is omdat de vaste inspecteurs (Bakker en de schrijver zelf) te bekend zijn bij de kooplui. Zodra zij verschijnen, stoppen de malafide praktijken. Een externe controleur (Bruinink) faalde ook, volgens de schrijver door een slechte timing.
* Toon: De toon is urgent en plichtsgetrouw. De schrijver dringt aan op een harde aanpak ("de kop ingedrukt te worden") om de eerlijke handel te beschermen.
* Taalgebruik: Het document is geschreven in de destijds gangbare ambtelijke spelling (bijv. "aalverkoopers", "zoodanige", "contrôle"). Dit document stamt uit de late jaren '30, een periode waarin de regulering van markten en de bescherming van de consument (en eerlijke middenstand) belangrijke taken waren voor de gemeentelijke overheid. Het geeft een inkijkje in de dagelijkse praktijk van het Marktwezen, waar de strijd tussen toezichthouders en vindingrijke fraudeurs constant was. De vermelding van "Zaterdags na 4 uur" duidt op het kritieke moment van de weekmarkt wanneer de drukte en de haast om de laatste voorraad te verkopen fraude in de hand werkten.