Ambtsverslag of klachtbrief betreffende een incident op een markt.
Origineel
Ambtsverslag of klachtbrief betreffende een incident op een markt. Niet expliciet vermeld op dit blad (vermoedelijk vroeg 20e eeuw op basis van spelling en handschrift). en nu gaan de andere er ook uit. Ik heb toen tegen
Gootjes gezegd, dat ik dat als ambtenaar zal
beoordeelen, en niet de Heer Gootjes. Gootjes begon
toen te razen en te tieren zoodat er volksoploop ontstond
en schreeuwde toen tegen mij "Jij staat de volgende week
ook op straat" daarmee doelende op het ellendige
geval Bontebal. Ik heb toen tegen Gootjes gezegd,
dat ik daar een rapport van zou opmaken.
Daarop nam Gootjes een zeer dreigende houding
tegen mij aan, en dreigde mij tegen de straatsteenen
te zullen slaan, onder het uitroepen van "God zal je .......
waarna volgde een geheele serie vloeken en verwenschingen.
ik sla jullie vandaag of morgen allemaal voor de grond
(daarmee bedoelde hij de marktambtenaren) Ik ben toen
tegen Gootjes zeer kalm gebleven, omdat ik van eenige
anderen vischkoopers hoorde dat Gootjes onder de invloed
van sterken drank was, wat ik echter niet constateerde.
Ik acht het optreden van Gootjes tegen over mij buitengewoon
ongepast. Ik gevoel mij zeer beleedigd door de eerste uitlating
van Gootjes, en in de tweede plaats heb ik voor de goede orde
op de markt het beter geacht Gootjes niet te laten arresteren
wegens bedreiging.
Ik verzoek U echter beleefd Gootjes een zeer zware straf
op te leggen.
De vaste standplaatshouder H.C. Boeske nummer 137
wenschte zeer gaarne in deze zaak gehoord te worden.
Controleur
v a Engelen * Toon en taalgebruik: Het verslag is geschreven in een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de periode voor de spellinghervorming van 1947 (zie woorden als beoordeelen, zoodat, vischkoopers). De schrijver probeert zijn eigen professionaliteit te benadrukken door te wijzen op zijn kalmte in contrast met de agressie van de tegenpartij.
* Incident: Het conflict lijkt te zijn ontstaan over het verwijderen van personen of kramen van de markt. De heer Gootjes, een visverkoper, pikt dit niet en valt de controleur verbaal aan. De bedreigingen zijn ernstig: zowel het dreigen met ontslag (het 'geval Bontebal') als fysiek geweld ("tegen de straatsteenen te zullen slaan").
* Juridische aspecten: De controleur noemt expliciet "bedreiging" en "belediging". Hij heeft op het moment zelf afgezien van arrestatie om de "goede orde op de markt" te bewaren (om verdere escalatie of oploop te voorkomen), maar verzoekt nu achteraf om een "zeer zware straf".
* Getuigen: Er wordt een getuige opgevoerd, H.C. Boeske (standplaats 137), wat de bewijslast tegen Gootjes moet versterken. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse praktijk en de hiërarchie op een Nederlandse markt (waarschijnlijk in een grote stad zoals Rotterdam of Amsterdam) in de vroege 20e eeuw. De marktcontroleur was verantwoordelijk voor het handhaven van de reglementen, wat vaak leidde tot frictie met de marktkooplieden.
Interessant is de referentie naar het "geval Bontebal". Dit suggereert een destijds bekend incident waarbij een ambtenaar mogelijk ontslagen was of in opspraak was geraakt. Het gebruik van deze naam als dreigement geeft aan dat er onder de marktkooplieden een sterk sentiment heerste tegen de autoriteit van de controleurs. De melding van mogelijk drankmisbruik ("onder de invloed van sterken drank") was een veelgebruikte manier om de geloofwaardigheid van een beschuldigde verder aan te tasten in officiële rapportages.