Archiefdocument
Origineel
4 mei 1942. Geadresseerd aan "Mr." (Meester), vermoedelijk een juridisch geschoold ambtenaar bij een distributie-instantie. Adam. 4-5-42.
[notitie: onleesbaar]
Mr,
Ik zou u willen vragen of ik in aanmerking
kom voor een volle toewijzing van gar-
nalen en mosselen Verleden week kreeg
ik twie bakken garnalen en nu maar
iën, Mosselen verkocht ik in 1939
alleen bij ons op de markt. Dat kan
u informeren Nu krijg ik er maar
twie tegen over een ander vier.
z.o.z. De schrijver van deze brief, waarschijnlijk een marktkoopman of vishandelaar, verzoekt om een grotere toewijzing (quotum) van garnalen en mosselen. Er is sprake van een duidelijke klacht over de afname van de hoeveelheid goederen die de schrijver ontvangt: de levering garnalen is gehalveerd van twee bakken naar één. Bovendien wordt er gewezen op een vermeende ongelijkheid, waarbij de schrijver minder mosselen ontvangt dan een concurrent ("twie tegen over een ander vier").
Taalkundig valt de fonetische spelling van getallen op ("twie" voor twee, "iën" voor één), wat duidt op een dialectische invloed (mogelijk Amsterdams) of een beperkte formele opleiding van de schrijver. De verwijzing naar het jaar 1939 wordt gebruikt als bewijsvoering voor de historische status van de schrijver als rechtmatige handelaar op de markt. De afkorting "z.o.z." (zie ommezijde) onderaan de pagina suggereert dat de argumentatie op de achterzijde wordt vervolgd. Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In mei 1942 was de schaarste groot en stond de handel onder strikte controle van de distributiestelsels. Toewijzingen van schaarse goederen zoals vis werden beheerd door rijksbureaus.
Voor kleine ondernemers was het verkrijgen van een voldoende "toewijzing" essentieel voor hun voortbestaan. Dergelijke verzoekschriften geven een indringend beeld van de bureaucratische realiteit en de dagelijkse strijd om middelen van bestaan in oorlogstijd. Het feit dat de brief is gericht aan een "Mr." (Meester) wijst erop dat de burger probeerde via officiële wegen of juridische tussenpersonen zijn recht te halen bij de autoriteiten.