Zakelijke brief op briefpapier.
Origineel
Zakelijke brief op briefpapier. 13 October 1942. Kl. Jelle Hakvoort, Zeevischgroothandel, Palingrookerij en Detail. Wel Geachte Heer Stam.
Naar aanleiding dat er op 't moment
op Urk aardig witvisch word aangevoerd
en waarvan alle handelaren verplicht
zijn te leveren aan Amsterdam zoo wilde
hij U beleefd vragen hoe U deze zou wil-
len ontvangen versch of gerookt en daar
het laatste voor Urk beter zou zijn
ten 1ste voor het vervoer en in de 2de plaats
de kwaliteit zoo wilde hij U beleefd vragen
indien U dit ook beter zou achten, dat
U dit de Visscherij Centrale even liet
weten met het verzoek dat deze instantie
deze witvisch kwestie ook zoo regelde
als met de paling dat zij deze handelaren
verplichten hun witvisch welke voor
Amsterdam bestemd is afdragen aan
ondergetekende om te rooken, ook zou
dit de administratie en eventueele controle
vergemakkelijken.
Ook gelooft hij dat deze maatregel
tot grooter levering zal aansporen. In deze brief verzoekt Jelle Hakvoort, een vishandelaar en roker uit Urk, om een wijziging in de distributieprocedure van witvis. De kernpunten zijn:
- Logistiek en Kwaliteit: Hakvoort stelt voor om de witvis die voor Amsterdam bestemd is, eerst op Urk te laten roken in plaats van vers te verzenden. Hij voert aan dat dit beter is voor het transport en de houdbaarheid/kwaliteit van de vis.
- Centralisatie: Hij vraagt de heer Stam om bij de "Visscherij Centrale" te pleiten voor een verplichting: handelaren zouden hun witvis aan Hakvoort ("ondergetekende") moeten afstaan om te laten roken, analoog aan de bestaande regeling voor paling.
- Controle: Hij benadrukt dat deze centralisatie de administratie en de controle door de autoriteiten zou vergemakkelijken.
- Stijl: Opvallend is het gebruik van de derde persoon ("hij") wanneer de schrijver naar zichzelf verwijst, wat in die tijd een gebruikelijke formele en eerbiedige vorm van correspondentie was naar overheidsinstanties of superieuren. Het document dateert uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De visserij en voedseldistributie stonden in deze periode onder strikt toezicht van de bezetter en Nederlandse crisisorganen zoals de Visscherij Centrale.
Er heerste schaarste, en producten zoals vis waren onderworpen aan gedwongen leveringen ("verplicht zijn te leveren") om de grote steden van voedsel te voorzien en de zwarte markt tegen te gaan. De brief van Hakvoort is een typisch voorbeeld van een ondernemer die probeert te manoeuvreren binnen de beperkende regels van de distributie-economie, waarbij hij eigen zakelijk belang (het verkrijgen van rookopdrachten) combineert met argumenten van algemeen nut zoals transportefficiëntie en controleerbaarheid.