Handgeschreven brief (klacht/verzoek) 26 mei 1942 (gebaseerd op stempel "M. 1942 26/5") Onbekend (geparafeerd met 'W.A.') [Bovenmarge]
B) A-Am 24-5 , 42
Nº 46 A/206/1 M. 1942 26/5
Weled: Heer M. Bergs [?]

[Brieftekst]
Met een beleefd verzoek wend ik mij tot U met de hoop dat U eens grondig wilt onderzoeken waarom mij zoo weinig Aal en Garnalen toegewezen word. Bij mij in de omtrek zijn winkeliers die in de normalen tijd heel weinig betrokken en nu een dubbele toewijzing ontvangen. Ik ben bij den Heer de Groot op Monnikendam 11= procent toegewezen en omdat ik daar niet meer van mocht betrekken ging ik over naar de gemeente vishal en krijg daar de minste toewijzing die er bestaat. Nu zoeken zij de oorzaak dat ik in 1939 heel weinig heb betrokken dat zal ik U uitleggen hoe dat kwam in de eerste plaats ben ik ziek geweest en toen ik beter was werd ik opgeroepen in de militairen dienst met de mobilisatie en toen dreef mijn vrouw toen ik ziek was en toen ik in dienst was de zaak.

[Rechtsonder]
W.A. * Inhoud: De schrijver, een vishandelaar, beklaagt zich over de lage toewijzing van aal (paling) en garnalen onder het distributiestelsel tijdens de bezetting. Hij wijst op een onrechtvaardige verdeling: collega-winkeliers krijgen volgens hem meer, terwijl zij vóór de oorlog minder omzet draaiden.
* Argumentatie: De lage toewijzing is gebaseerd op de inkoopcijfers van het referentiejaar 1939. De schrijver voert verzachtende omstandigheden aan voor de lage cijfers in dat jaar: hij was eerst ziek en werd daarna gemobiliseerd voor militaire dienst. Gedurende die tijd moest zijn vrouw de zaak alleen draaien, wat leidde tot een lagere omzet.
* Stijl: Het taalgebruik is beleefd doch dringend. Er is sprake van een doorlopende zin zonder veel interpunctie, wat typerend is voor minder geoefende schrijvers uit die periode. Dit document stamt uit mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de schaarste aan voedsel en goederen groot en werd vrijwel alles via een streng distributiestelsel geregeld. Toewijzingen voor handelaren werden vaak berekend op basis van de omzet in het laatste normale jaar voor de oorlog (1939).

De brief illustreert de persoonlijke en economische strijd van kleine ondernemers tijdens de oorlog. De vermelding van de "mobilisatie" refereert aan de periode 1939-1940, toen het Nederlandse leger paraat stond voor de Duitse inval. Voor veel kleine zelfstandigen betekende deze oproep een zware slag voor hun bedrijfsvoering, wat in dit geval twee jaar later resulteerde in een nadelige positie bij de voedselverdeling. De genoemde "gemeente vishal" en de verwijzing naar Monnikendam suggereren dat de schrijver mogelijk werkzaam was in de regio Amsterdam of Waterland. M. Bergs