Verzameling handgeschreven verzoekschriften en correspondentie op diverse formaten papier.
Origineel
Verzameling handgeschreven verzoekschriften en correspondentie op diverse formaten papier. April 1942. (Linker document - B. Rietveld):
aan de vismarkt en nu vraag ik om een dubbele toewijzing als [...] vader va[...] waar van [...] en nu [...] dat de [...] van de [...] een mooie [...] toewijzing [...] commiss [...] deugt ge[...] plaats, [...] Ook gaat [...] nalop[...] verkocht [...] krijgen de [...] de Markt [...] ik nu [...] de drie [...] heb ik te [...] Hopende [...]
Teken ik Hoogachtend
B Rietveld Borgerstraat 67 III
(Middelste document - Van Kempen & Van Schaik):
Bovenaan in blauw potlood/stift: D v Schaik
Amsterdam 14/4 1942
M. H.
Wij ondergetekende hebben wel één dubbele toewijzing voor zoetwatervis, maar niet voor aal. Daar wij een van ouds bekende zaak drijven, en op hooge kosten zitten, hoopen wij dat ons toch ook een dubbele toewijzing voor aal toegekend word. Hoopende dat daar over gunstig beslist word verblijven wij Hoogachtend.
A.P. van Kempen
Dirk van Schaik
(Rechter document - H.S. Starreveld):
Amsterdam, 27 April 1942.
[...]
P. Starreveld reeds [verschillende?] soorten visch, verzoekt [toewijs]ing van U tegemoet [ziende?] dankend teken ik
Hoogachtend
H.S. Starreveld
(Roze strookje bovenaan):
Juist heeft visch ge- Deze verzameling documenten illustreert de bureaucratische realiteit van de voedselvoorziening en handel in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.
- Schaarste en Rationering: De kern van alle verzoeken is de "toewijzing". Tijdens de oorlog was de handel in primaire levensbehoeften, waaronder vis, strikt gereguleerd door distributiestelsels. Handelaren waren afhankelijk van officiële vergunningen en quota om goederen te mogen inkopen en verkopen.
- Economische Druk: De brief van Van Kempen en Van Schaik legt de vinger op de zere plek: "op hooge kosten zitten". Zonder voldoende voorraad (toewijzing) konden handelaren hun vaste lasten niet dekken. De vraag om een "dubbele toewijzing" voor aal specifiek duidt op de hogere marktwaarde of grotere vraag naar dit specifieke product.
- Argumentatie: De schrijvers beroepen zich op hun reputatie ("van ouds bekende zaak") en hun gezinssituatie (Rietveld noemt "vader van...") om de autoriteiten te overtuigen.
- Uiterlijke kenmerken: Het gebruik van verschillende soorten papier (gelinieerd, effen, een roze strookje) en de haastige handschriften suggereren een informele maar dringende stroom aan correspondentie richting een centrale instantie, waarschijnlijk de marktmeester of een distributiebureau. In april 1942 was de bezetting van Nederland bijna twee jaar gaande. De distributie van voedsel werd steeds nijpender. Voor vishandelaren in Amsterdam was de Centrale Vismarkt aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) het centrale punt voor toewijzingen.
De "dubbele toewijzing" waarnaar wordt verwezen, was een felbegeerde status die handelaren in staat stelde meer volume te draaien in een tijd van krimpende marges en toenemende tekorten. De documenten tonen de individuele strijd van kleine ondernemers (zoals de bewoner van de Borgerstraat in Oud-West) om het hoofd boven water te houden in een strak gereguleerde oorlogseconomie. De toon is formeel en onderdanig ("M.H.", "Hoogachtend"), passend bij de verhouding tussen burger/ondernemer en de (door de bezetter gecontroleerde) overheid.