Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 29 mei 1942. Onbekend (ondertekend door "De Directeur", mogelijk van een keuringsdienst of marktwezen), met de handgeschreven notitie "Inspecteur". Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, Jul.v.Stolbergplein 3-4, Den Haag. [Handgeschreven, rechtsboven:] Inspecteur
[Handgeschreven, middenboven:] Verzonden 30/5
VD/HB.
46A/220/1 M.
29 Mei 1942.
den Heer Directeur der
Nederlandsche Visscherijcentrale,
Jul.v.Stolbergplein 3-4,
Den Haag.
Hierbij heb ik de eer U onderstaand opnieuw eenige klach-
ten te doen toekomen over de visch, welke hedenmorgen door de
grossiers ter verdeeling aan de Vischmarkt was gezonden.
De grossiers J.Visser, Enkhuizen
Bart.Visser, Enkhuizen en
H.Wijnschenk(J.Baarsen), Amsterdam
hadden de versche aal slecht verzorgd, zoodat ze in vrijwel
dooden toestand ter markt kwam.
De grossier P.Hansen te Enkhuizen had zijn ingezonden aal
"uitgekamd" en zond derhalve uitsluitend dunne aal.
De dikkere aal heeft hij eruit gezocht en laten rooken en er
wordt over geklaagd, dat hij deze rechtstreeks naar zijn klan-
ten zendt.
De grossiers B.Visser, Enkhuizen en
H.Wijnschenk(Kouwenhoven v.d.Veen), A'dam
hadden aal ingezonden van de prijsklasse 0,62 per ½ kg, waarin
zich zeer veel aal bevond, behoorende tot de prijsklasse van
0,41, zoodat deze visch voor laatstgenoemden prijs moest wor-
den verdeeld.
Tenslotte hadden de grossiers A.v.Triest te Elburg en
N.Steur te Monnikendam
gerookte aal ingezonden, behoorende tot de prijsklasse van 0,88
per ½ kg, waarbij zich vele exemplaren bevonden, die het ge-
wicht niet haalden, zoodat ze als ondermaatsche visch moest
worden afgekeurd.
De Directeur, Deze brief is een formeel rapport over onregelmatigheden bij de aanvoer van vis op een niet nader genoemde vismarkt (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de betrokkenheid van Amsterdamse grossiers). De kern van de klachten betreft vier types misstanden:
- Kwaliteit: Aal die door slecht transport of verzorging "vrijwel dood" aankomt, wat de versheid aantast.
- Sortering ("Uitkammen"): Het achterhouden van de beste (dikke) vis voor eigen verwerking en directe verkoop, terwijl alleen de minderwaardige (dunne) vis voor de algemene verdeling wordt aangeboden.
- Prijsfraude: Het vermengen van goedkopere kwaliteit aal in partijen die voor een hogere prijsklasse zijn gedeclareerd.
- Maatvoering: Het aanbieden van ondermaatse gerookte aal die niet voldoet aan de gewichtseisen van de beoogde prijsklasse.
De toon is zakelijk en bureaucratisch, typerend voor een inspectiedienst die toeziet op de naleving van distributie- en prijsvoorschriften. Het document dateert van mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem en centrale organisaties zoals de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). De NVC was door de bezetter in het leven geroepen om de gehele visketen — van vangst tot consumptie — te controleren.
De schaarste aan voedsel leidde ertoe dat handelaren probeerden de officiële kanalen te omzeilen om hogere winsten te behalen op de zwarte of "grijze" markt (zoals het direct zenden van dikke aal naar eigen klanten). Dit document illustreert de voortdurende strijd tussen de centrale controleorganen en lokale ondernemers in de visserijsteden rond het IJsselmeer (Enkhuizen, Elburg, Monnikendam) en Amsterdam. De genoemde namen van de grossiers (Visser, Hansen, Wijnschenk) zijn authentieke namen uit de toenmalige visserijsector.