Archiefdocument
Origineel
28 mei 1942 $46^A/220/1$ A’dam, $\frac{28}{5}$ 1942
Dir. N.V.C.
Hierbij heb ik de eer U onder-
staand opnieuw eenige klachten te doen
toekomen over de visch, welke heden-
morgen door de grossiers ter verdeling aan de Vischmarkt
was gezonden.
De grossiers J. Visser Enkhuizen
Ant. Visser "
H. Wijnschenk (J. Baanen) A’dam
hadden de versche aal slecht verzorgd,
zoodat ze in vrijwel doode toestand
ter markt kwam.
De grossier P. Hansen te Enkhuizen had
zijn ingezonden aal „uitgekamd” en
zond derhalve uitsluitend dunne aal.
De dikkere aal heeft hij eruit gezocht en
laten rooken en er wordt over geklaagd,
dat hij deze rechtstreeks naar zijn
klanten verzendt.
De grossiers B. Visser Enkhuizen
H. Wijnschenk (Kouwenhoven) A’dam
W. Veen "
hadden aal ingezonden van de prijsklasse
$0,62 \text{ per } \frac{1}{2} \text{ kg}$, waarin zich zeer veel aal bevond,
behoorende tot de prijsklasse van 0,41,
zoodat deze visch voor laatstgenoemden
prijs moest worden verdeeld.
Ten slotte hadden de grossiers
A. v. Triest te Elburg
N. Steur „ Monnikendam
gerookte aal ingezonden, behoorende tot
de prijsklasse van 0,90 per 1/2 kg., waarbij
zich vele exemplaren bevonden, die het
gewicht niet haalden, zoodat ze als onder-
maatsche visch moest worden afgekeurd. DV In deze brief rapporteert een controleur (ondertekend met initialen DV) aan de directie van de Nederlandsche Visscherij Centrale over onregelmatigheden bij de visaanvoer op de Amsterdamse vismarkt. De klachten laten zich indelen in vier categorieën:
- Slechte verzorging: Verse aal die door gebrekkig transport of verzorging bijna dood op de markt arriveert, wat de versheid en waarde negatief beïnvloedt.
- „Uitkammen” (Fraude met sortering): Grossier Hansen wordt ervan beschuldigd de dikke (duurdere) paling uit de partijen te selecteren voor eigen directe verkoop, terwijl hij alleen de dunne paling via de officiële weg (de markt) laat verhandelen.
- Prijsklasse-fraude: Het vermengen van goedkopere vis ($f$ 0,41 per pond) met duurdere vis ($f$ 0,62 per pond) in de hoop een hogere prijs te vangen. De controleur greep hier in door de partij tegen de lagere prijs te laten verdelen.
- Ondermaatsche vis: Het aanbieden van gerookte aal die niet voldoet aan de wettelijke gewichtseisen, wat leidde tot afkeuring.
Het document toont de spanning aan tussen de centrale distributieregels en de pogingen van handelaren om buiten de officiële kanalen om hogere winsten te behalen. De brief dateert uit mei 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd en was er sprake van toenemende schaarste.
De N.V.C. (Nederlandsche Visscherij Centrale) was door de bezetter ingesteld om de gehele visketen te beheersen, van vangst tot distributie. Dit was noodzakelijk om de export naar Duitsland te garanderen en de binnenlandse distributie (via distributiebonnen) te controleren. De praktijken die in de brief worden beschreven (zoals het 'uitkammen') waren vormen van grijze of zwarte handel, waarbij kwaliteitswaar aan de officiële distributie werd onttrokken om meer winst te maken op de informele markt. De brief illustreert de actieve rol van controleurs om deze praktijken op de vismarkten te bestrijden.