Proces-verbaal (eerste pagina). CENTRALE CRISIS-CONTROLEDIENST TA .
AFD. SPIJSVETTEN EN VISSCHERIJ. WENSCHT TE BERUSTEN .

P r o - J u s t i t i a .

Proces-verbaal ten laste van:
Jan Gooijer, wonende Lindelaan 87 te
Huizen (N.H.);
verdacht van overtreding van artikel 6 lid 2
van de Prijzenbeschikking Zoetwatervisch 1941 No. 2

Verbalisant: W. van der Zee, Nahusstraat 16, IJmuiden,
controleur Landbouw-Crisiswet 1933 en aange-
wezen als opsporingsambtenaar inzake het
Prijsbeheerschingsbesluit bij Beschikking
van den Gemachtigde voor de Prijzen d.d.
18 Juni 1941.

Korte omschrijving der overtreding:
Het verkoopen van versche aal en paling
boven den vastgestelden maximum-prijs.

P R O C E S - V E R B A A L .-

Ondergeteekende, Willem van der Zee, oud 53 jaar,
controleur Landbouw-Crisiswet 1933 juncto artikel 8 lid 3
van het Economisch Sanctiebesluit en aangewezen als op-
sporingsambtenaar inzake het Prijsbeheerschingsbesluit bij
Beschikking van 18 Juni 1941 van den Gemachtigde voor de
Prijzen, wonende te IJmuiden, Nahusstraat 16, verklaart
als volgt:
Op Donderdag, den 21sten Mei 1942, des voormiddags
omstreeks 10.45 uur, bevond ik mij in mijn voormelde
kwaliteit voor perceel No. 132, op het Rokin, gelegen
binnen de gemeente Amsterdam, teneinde een onderzoek in
te stellen naar de verkoopprijzen van visch.
Op tijd en plaats voornoemd zag ik, dat een mansper-
soon van een der aanwezige vischventers, die daar had plaats
genomen, met een driewielige bakfiets, een hoeveelheid
versche aal en paling kocht.
Na mij in mijn functie te hebben bekend gemaakt, ver-
zocht ik den kooper van de bedoelde paling, die mij des-
gevraagd opgaf te zijn:
-------------------JOHANNES GERARD VAN HEIJENVELD-------------------
geboren 15 October 1884 te Dordrecht, nationaliteit Neder-
lander en wonende Rijnstraat 174 III te Amsterdam, de door
hem gekochte aal en paling te toonen en zag ik, dat de
versche aal en paling, welke door Heijenveld voornoemd was
gekocht, niet was gestroopt en niet van kop en ingewanden
was ontdaan. Op mijn vraag welk bedrag voor de versche aal
en paling was betaald, verklaarde Heijenveld mij:

• 2 - * Juridische grondslag: De verbalisant baseert zijn bevoegdheid op de Landbouw-Crisiswet van 1933 (oorspronkelijk bedoeld voor de economische crisis van de jaren '30) en specifieke bezettingsbesluiten uit 1941.
• Feit: De verdenking betreft het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijs. Dit duidt op prijsopdrijving in een tijd van schaarste.
• Detailwaarneming: De controleur noteert specifiek dat de vis "niet was gestroopt en niet van kop en ingewanden was ontdaan". Dit is essentieel voor de bewijsvoering, aangezien de maximumprijs per kilo afhankelijk was van de staat van de vis (onbewerkt vs. schoongemaakt).
• Status document: De vermelding "WENSCHT TE BERUSTEN" in de koptekst suggereert mogelijk dat de verdachte heeft aangegeven niet tegen een eventuele schikking of straf in verzet te willen gaan. Dit document is een typisch voorbeeld van de economische handhaving tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Vanwege de oorlogsschaarste stelde de overheid (onder toezicht van de bezetter) strikte maximumprijzen vast voor basisbehoeften zoals voedsel om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. De Centrale Crisis-Controledienst (CCD) werd gevreesd door handelaren; inspecteurs patrouilleerden op markten en bekende handelslocaties zoals het Rokin in Amsterdam om de "prijspolitiek" te handhaven. Overtredingen konden leiden tot hoge boetes of zelfs gevangenisstraf. Jan Gooijer, de visboer uit Huizen, werd hier betrapt op wat in de volksmond vaak als "zwarte handel" werd bestempeld, ook al ging het in dit geval om een verkoop op de openbare weg.