Handgeschreven brief. 29 mei 1942. Nº 464/260/1. M. 1942 31/5

Amsterdam 29 mei 1942

Geachte Heer

Daar ik heden ochtend op den Vis afslag
hoorden dat Hij die in gerookte aal
doet, dat moet op geven aan Marktwezen
Ben ik heden middag in den
Jan v Galenstraat geweest. Daar werd
mij mede gedeelt dat ik het per
brief moest doen.
Alzo doende bericht ik U dat ik die
aal, die ik van den afslag ontvang,
laat rooken, daar ik een speciale
vak was, en ben in gerookte aal.
Tevens meld ik U dat door mijn ver-
laging van mijn toewijzing zeer
benadeelt ben geworden
Ik krijg nu de zelfde hoeveelheid
als iemand die 100 pond p.w. verkocht
heb. Ik kan daar mijn huishouding
niet van onder houden.
Voor al als men eerlijke kooplui
wilt hebben is het hel moeilijk
daar een mensch gedwonnen door kleine
toe wijsing gauw in den verleiding komt
om zijn aal voor duurdere prijzen te
verkopen, en alzo doende gauw in den narigheid
komt.

W A De brief is een verzoekschrift of bezwaarschrift van een Amsterdamse vishandelaar, gericht aan de autoriteiten die toezien op de marktverdeling (het Marktwezen). De schrijver beklaagt zich over een verlaging van zijn "toewijzing" (quotum) van paling.

De belangrijkste argumenten in de brief zijn:
1. Specialisatie: De schrijver stelt dat hij gespecialiseerd is in het roken van aal ("speciale vak"), wat zijn afhankelijkheid van dit specifieke product verklaart.
2. Bestaanszekerheid: De huidige toewijzing is volgens hem gelijk aan die van een kleine handelaar (100 pond per week), wat onvoldoende is om zijn huishouden van te onderhouden.
3. Moraliteit en de Zwarte Markt: De schrijver waarschuwt dat dergelijke krappe toewijzingen eerlijke handelaren dwingen tot illegale praktijken. Hij stelt dat men door gebrek "in verleiding" komt om tegen woekerprijzen op de zwarte markt te verkopen, met alle risico's ("narigheid") van dien.

Het handschrift is duidelijk, maar de spelling is deels fonetisch en bevat stijlfouten (bijv. "hoorden", "mede gedeelt", "benadeelt", "hel moeilijk", "gedwonnen"), wat wijst op een schrijver die met name vanuit de praktijk en minder vanuit een administratieve achtergrond handelt. Dit document is een direct overblijfsel van de distributiepolitiek tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In mei 1942 was de schaarste aan goederen groot en werd de handel streng gereguleerd door de overheid om de voedselvoorziening te controleren en de Duitse bezetter te faciliteren.

De "Vis afslag" en de "Jan v Galenstraat" (locatie van de Centrale Markthallen) waren de knooppunten van de Amsterdamse voedseldistributie. De brief toont de wanhopige positie van kleine ondernemers die klem kwamen te zitten tussen de strikte regelgeving en de noodzaak om te overleven, waarbij de dreiging van de zwarte markt en de daaropvolgende straffen constant aanwezig was. Marktwezen