Een denunciatiebrief (aangeefbrief) gericht aan de autoriteiten betreffende illegale handel (zwarte handel) tijdens de Duitse bezetting. 14 oktober 1942 (gezien het stempel "14/10" en het jaartal "1942"). M. Provost. [Stempel/notitie linksboven:]
Nº 46ª/203/5 M. 1942 14/10

[Rechtsboven:]
niet in

[Tekst:]
raak gevent 450 een pondje gerookte
aal op de weesperstraat bij mij op de hoek
van de Utrechtche straat en dwarsstraat
staat nu al de heele zomer een Monniken-
dammer met gerookte visch wiens geheele
toevoering van gerookte aal klandestien
verkocht en de Bakker voor wiens raam
hij staat help hem daarin door zijn bak-
kerij af te staan voor den verkoop nog iets.
Hoe heeft Hansen uit Enkhuizen met de
gemeenten gehandeld. Wat moest hij leveren
en wat heeft hij geleverd? Ik heb wel eens van de
kerel gekoch voor de oorlog maar je moest
op alles letten om niet te kort gedaan te wor-
den en nu hief hij drie rookeryen terwijl hij
vroeger nooit in zijn hersend heef gekregen
ook maar een kop te rooken, Alles voor de
zwarte handel laat de z.g Commessie
daar een op letten en wat minder onjuist
heden heden tegen mij uitbracht hebben die
in mijn schrijven aan den Burgermeester
dezer gemeenten toch ontzenuwen zal u
heb met geen kind te doen, Het moet meer
onder het publiek komen wat er geknoeid
en waarom er niet is ook de Duitsche
Instantie moet het een en ander weten
Ik ben met alles toe goed op de hoogte weet u
uw moet mij niet opschepen
met hoogachting M. Provost
Utrechtche dw str: 88 Centrum In deze brief beklaagt M. Provost zich bij de autoriteiten over vermeende illegale praktijken in de vishandel tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Zwarte handel: Een vishandelaar uit Monnickendam zou op de hoek van de Weesperstraat/Utrechtsestraat illegaal gerookte aal verkopen ("klandestien"). De prijs van "450" (vermoedelijk 4,50 gulden) voor een pondje wordt als buitensporig gezien.
2. Medeplichtigheid: Een lokale bakker wordt beschuldigd van het faciliteren van deze handel door zijn pand ter beschikking te stellen.
3. Corruptie bij leveringen: De schrijver trekt de integriteit in twijfel van een zekere "Hansen uit Enkhuizen" en diens contracten met de gemeente. Er wordt gesuggereerd dat deze man nu drie rokerijen bezit door de winsten van de zwarte handel, terwijl hij voorheen niets had.
4. Dreigende toon: De schrijver is verbolgen over eerdere bejegeningen door een "commissie" en dreigt de zaak hogerop te spelen, expliciet verwijzend naar de "Duitsche Instantie" (de bezetter).

Het taalgebruik is emotioneel en bij vlagen onsamenhangend, wat wijst op grote persoonlijke frustratie of een rancuneuze inslag van de afzender. Deze brief is een typerend voorbeeld van de "verklikfictie" of denunciatiecultuur tijdens de bezettingsjaren (1940-1945). Vanwege de enorme voedselschaarste en de invoering van de distributie (bonnenkaart) ontstond er een levendige zwarte markt. Veel burgers die zich wel aan de regels hielden, of simpelweg de hoge prijzen niet konden betalen, voelden een sterke afgunst jegens degenen die profiteerden van de schaarste.

De vermelding van de "Duitsche Instantie" is veelzeggend: in 1942 wisten burgers dat de bezetter hard optrad tegen economische vergrijpen. Het aangeven van medeburgers was een krachtig, maar moreel beladen wapen om persoonlijke vetes uit te vechten of een gevoel van rechtvaardigheid af te dwingen. De straatnamen (Utrechtsedwarsstraat, Weesperstraat) plaatsen dit tafereel in het hart van Amsterdam, in een buurt die destijds zwaar getroffen werd door de bezettingsmaatregelen. M. Provost