Ambtelijke rapportage of briefconcept (mogelijk van de Dienst van het Marktwezen of Voedselvoorziening).
Origineel
Ambtelijke rapportage of briefconcept (mogelijk van de Dienst van het Marktwezen of Voedselvoorziening). Onbekend, maar de marginalia vermelden "8/7" (8 juli). Gezien de context (marktambtenaren, distributie, 'brodeloos worden') dateert dit waarschijnlijk uit de periode van de Duitse bezetting (1940-1945). (Marginalia linkerzijde:)
T.G. J. Vrees
6.364
2000 hasseb.
40 pond makreel
echter Wolff:
20 p. nat op 8/7
(Hoofdtekst:)
trouwen niet bij de Politie te melden (2
(die uitsluitend is belast met het ~~handhaven~~ handhaven
van de orde) doch bij den marktambtenaar
die met de controle op den verkoop is
belast. Het gedeelte van het rapport van
den A. v. P. betr. T. G. J. Vrees kan hier
vrijwel buiten beschouwing blijven, aangezien
Vrees voor een op [invoeging: gepleegd] feit ~~reeds~~ ~~even~~ voorgesteld (voor mijn
brief dd. [blanko] No [blanko] )
Indien er redelijke twijfel zou
bestaan aan de juistheid van de rapporten
van den marktambtenaar, zou ik hebben
geaarzeld om tot voorloopige schorsing
van de onredelijke kooplieden over te
gaan, aangezien door een en ander is te
verwachten, dat zij voor langeren tijd brodeloos
zullen worden. Uit inlichtingen, mij
verstrekt door eenige leden der Ver-
deelingscommissie, is mij echter ge-
bleken, dat de kooplieden van de haringpacht
in het algemeen zeer slecht bekend staan
bij den bona fide handel, zoovat het uit
dien hoofde gewenscht is om voorbeelden
te stellen.
Na bovenstaande uiteenzetting
moge ik aan Uw beter oordeel over-
laten welke maatregelen ten deze
moeten worden genomen.
[Handtekening/Initialen: WF of AF] De schrijver van dit document (vermoedelijk een inspecteur of afdelingshoofd van een gemeentelijke dienst) adviseert over de afhandeling van overtredingen door marktkooplieden. De kernpunten zijn:
- Jurisdictie: Er wordt benadrukt dat meldingen over verkoopovertredingen niet bij de reguliere politie thuishoren (die is er enkel voor de openbare orde), maar bij de gespecialiseerde marktambtenaar.
- Casus Vrees: De zaak tegen J. Vrees wordt genoemd, maar hiervoor is blijkbaar al een eerdere procedure gestart. In de kantlijn staan specifieke hoeveelheden vis ("hasseb" - mogelijk schelvis of een afkorting voor hassebassen - en makreel) die waarschijnlijk de bewijslast vormen.
-
Sancties: De schrijver overweegt een "voorloopige schorsing". Hij erkent dat dit zware gevolgen heeft (de kooplieden worden "brodeloos"), maar hij rechtvaardigt de straf omdat deze handelaren bij de Verdeelingscommissie en de "bona fide" (eerlijke) handel een slechte reputatie hebben. Hij stelt voor om hen als afschrikwekkend voorbeeld te gebruiken. Dit document past in de context van de Voedselvoorziening tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Tijdens de bezetting was er een streng regime van distributie en prijsbeheersing om de zwarte handel tegen te gaan.
-
Marktambtenaren: Zij hadden in deze periode uitgebreide bevoegdheden om de naleving van de distributieregels en maximumprijzen te controleren.
- De Verdeelingscommissie: Dit was een orgaan dat toezag op de eerlijke verspreiding van schaarse goederen.
- Haringpacht: De handel in vis was strikt gereguleerd. Misstappen zoals het achterhouden van voorraden of verkopen buiten de bonnen om ("zwarte handel") werden zwaar bestraft, vaak met uitsluiting van de handel, wat in deze tekst "brodeloos worden" wordt genoemd. De toon van de brief is formeel-ambtelijk, waarbij de morele integriteit van de "bona fide handel" wordt afgezet tegenover de onbetrouwbare handelaren.