Handgeschreven concept of kladversie van een ambtelijk rapport/brief. Vermoedelijk een marktmeester, veldwachter of toezichthouder. onderwerp:
Vischhandeling

W. e. G.
Hiermede heb ik de eer Eb. ingevolge
Uwe opdracht te berichten, dat ik de vischhandeling
(heeft op 4 en 5 Juli zijn lading aan de wal niet
id. op 9 Juli op zijne eigen plaats verkocht)
~~die alle plaats indertijd op de markt is geschied~~
geacht, die zich eveneens niet bij den marktmeester
hebben aangemeld * Inhoud: Het document betreft een verslag naar aanleiding van een specifieke opdracht ("Uwe opdracht") om de handel in vis te controleren. De schrijver stelt vast dat er onregelmatigheden hebben plaatsgevonden tijdens de visverkoop op de genoemde data in juli.
* Kern van de overtreding: Er is sprake van twee overtredingen van het marktreglement:
1. De vis is buiten de officiële marktplaats om verkocht ("aan de wal niet" en "op zijne eigen plaats verkocht").
2. De handelaren hebben verzuimd zich te melden bij de marktmeester, wat noodzakelijk was voor toezicht en het innen van marktgeld.
* Tekstuele revisie: De doorgehaalde regel ("die alle plaats indertijd op de markt is geschied") is interessant; het suggereert dat de schrijver eerst wilde formuleren dat de handel op de markt plaatsvond, maar dit corrigeerde om aan te geven dat de verkoop juist illegaal buiten de markt om geschiedde, zoals nader gespecificeerd in de tekst tussen haakjes.
* Terminologie: "Eb." is de afkorting voor "Edelachtbare", een aanspreekvorm voor rechters of burgemeesters. "id." staat voor "idem" (evenzo). * Historisch kader: In de 19e en vroege 20e eeuw was de vismarkt een strikt gereguleerde plek. Gemeenten hadden het monopolie op de visverkoop via de visafslag of markt om kwaliteitscontrole (hygiëne) te garanderen en om accijnzen of marktgelden te kunnen heffen.
* Handhaving: "Buitenom verkopen" (direct vanaf de schuit of op eigen terrein zonder tussenkomst van de marktmeester) werd gezien als een economisch delict. Dit document is een tastbaar bewijs van de lokale handhaving en de bureaucratische afhandeling van dergelijke overtredingen.
* Functie van het document: Vanwege de doorhalingen en de informele opzet van de aantekeningen betreft dit waarschijnlijk een kladnotitie die als basis diende voor een definitief proces-verbaal of een officiële brief aan het gemeentebestuur.