Handgeschreven rapportage/notitie betreffende een overtreding van de distributieregels. Visch was bestemd voor
een karrenventer. ~~te Volendam~~
~~de~~ De karrenventer was
ziek geworden en toen heeft
de broer v. J. Smit deze
visch voor hem verkocht
in de winkel
J. Smit.
Smit ernstig onderhoud.
Hij zal zorg dragen dat,
voortaan geen visch buiten
de verdeeling om, in
zijn winkel komt.
m.i. voor deze keer bij
waarschuwing laten.
14-9-’42
de Boer

[Onderaan toegevoegd in een ander handschrift:]
M.i. accoord
– opb. [opbergen]
HD 18/9 Dit document is een verslag van een ambtenaar (waarschijnlijk van de Crisis Controle Dienst of een vergelijkbare instantie) over een onregelmatigheid in de visdistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De kern van de zaak is dat vis die bestemd was voor een specifieke karrenventer (een straatverkoper) uit Volendam, uiteindelijk is verkocht in de winkel van J. Smit. De reden hiervoor was de ziekte van de karrenventer; de broer van Smit nam de verkoop over, maar deed dit via de winkel in plaats van via de reguliere distributiekanalen.

De ambtenaar concludeert dat er een "ernstig onderhoud" (een stevig gesprek) heeft plaatsgevonden met Smit. Smit heeft beloofd dat er in het vervolg geen vis meer "buiten de verdeeling om" (buiten het officiële rantsoeneringssysteem) in zijn winkel terechtkomt. De ambtenaar adviseert om het bij een waarschuwing te laten, wat door een superieur (geparafeerd HD) op 18 september wordt goedgekeurd. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was bijna al het voedsel strikt gerantsoeneerd. De "verdeeling" zorgde ervoor dat schaarse goederen zoals vis eerlijk (en onder controle van de bezetter) werden verspreid via distributiebonnen.

De handel buiten dit systeem om werd beschouwd als "sluikhandel" of zwarte handel. Hoewel de reden in dit document (ziekte van een venter) legitiem lijkt, was de controle zo streng dat elke afwijking van de regels gerapporteerd moest worden. Ambtenaren hadden echter een zekere mate van discretie, zoals hier blijkt uit de beslissing om slechts een waarschuwing te geven in plaats van een boete of gevangenisstraf op te leggen, wat in ernstigere gevallen van distributiefraude wel gebeurde. J. Smit